Cadmus et Hermione was de eerste tragédie-lyrique van de hand van Jean-Baptiste Lully, de bekende hofcomponist van Lodewijk XIV. Het Utrechts Conservatorium heeft de leus ‘Hoe Ware Liefde overwint’ op de productie geplakt, en dat vat het stuk wel aardig samen.

Prins Cadmus moet de nodige beproevingen doorstaan (een draak, een reus, een jaloerse Junon), maar wordt uiteindelijk verenigd met zijn geliefde Hermione, de dochter van Mars en Venus. Een avontuur met zowel tragiek als komedie.

In de regie van Gusta Gerritsen ligt de nadruk op de komische kant, met de nodige kolderieke scènes, geslaagde grappen en rake kostuums (geleend van de Reisopera). Gerritsen maakt handig gebruik van de J.M. Fentener van Vlissingenzaal door het publiek op het toneel op te stellen en de solisten door de zaal te laten banjeren, onder het waakzaam oog van de goden op het balkon. Een slimme zet, al moet het zicht dat je als toeschouwer hebt daar wel onder lijden.

Een ensemble van zo’n 25 jonge musici geeft de opera onder leiding van Vincent de Kort levendig vorm. Niet altijd helemaal zuiver, maar de vaart en sfeer maken dat ruimschoots goed. Die vaart wordt overigens geholpen door het feit dat er slechts een selectie van scènes wordt opgevoerd, niet de hele opera.

De opera telt vele kleine rollen en diverse koorpassages, wat een grote groep zangstudenten de kans geeft van zich te laten horen. Robert Brouwer en Ingrid Nugteren vormen een prachtig paar in de titelrollen. Brouwer met een stijlvolle, verzorgde bariton, Nugteren met een stralende, gelijkmatige sopraan. Hun duetten zijn de hoogtepunten van de avond.

De andere rollen zijn eveneens met fraaie stemmen bezet, waarbij enkele talenten er voor mij uitspringen. Charlotte Houburg laat een rijke sopraan horen als L’amour, Marge Post zingt met krachtige stem Junon, altus Pjotr Baranski geeft een bijzonder grotesk optreden, Dodi Soetanto imponeert met zijn bas als Mars/Jupiter en Channa Malkin overtuigt met haar heldere, aansprekende sopraan in de rol van Charite.

Cadmus et Hermione is in mijn ogen geen bijster opwindende opera, maar het Utrechts Conservatorium heeft er met weinig middelen veel van weten te maken. Hopelijk volgen er meer van zulke projecten.

Cadmus et Hermione wordt vanavond (woensdag 1 februari) nogmaals opgevoerd in de J.M. Fentener van Vlissingenzaal in het Utrechts Conservatorium.

Kremer als Norma in Leeds (foto: Alastair Muir).

In een regie van Christopher Alden en onder leiding van Oliver von Dohnányi bracht Opera North op zaterdag 28 januari Bellini’s beroemde maar niet zo vaak uitgevoerde opera Norma in première. Naast zangers als Luis Chapa en Keri Alkema trad de Nederlandse sopraan Annemarie Kremer aan in de titelrol, ingevallen voor de Amerikaanse sopraan Takesha Meshé Kizart.

De gehele productie deed het erg goed bij de Britse muziekcritici, maar Kremer viel in het bijzonder veel lof ten deel. The Independent schreef: ,,Het belangrijkste nieuws van Opera North is dat ze in Kremer een zangeres-actrice gevonden hebben die de partij aankan. Haar optreden is simpelweg sensationeel, zeker als je de eisen die regisseur Christopher Alden aan haar als actrice stelt in ogenschouw neemt.”

Ook The Guardian sprak louter positief. ,,Essentieel voor het succes van Alden’s nieuwe productie bij Opera North is de priesteres van Kremer. Haar weelderige, omvangrijke stem doet Bellini’s noten recht.” De Telegraph roemde Kremer om haar volledige toewijding aan de rol en haar ‘strikingly vivid’ vertolking.

De productie van Norma is nog tot en met 17 februari in het Leeds Grand Theatre te zien en gaat dan op tournee langs Nottingham, Salford en Newcastle. Zie voor meer informatie de website van Opera North.

Hieronder een kijkje achter de schermen met Kremer:

(Foto: Lennart Monaster)

De eerste weken van het nieuwe jaar staan voor mij in het teken van Henry Purcell. Tussen een stapeltje boeken over Koning-Stadhouder Willem III en zijn tijd, een aantal losbladige partituren en enkele biografieën mag ik mij voor Barokopera Amsterdam verdiepen in de ‘Orpheus Britannicus’.

Purcell leefde in een wereld die verscheurd werd door godsdienstige tegenstellingen. Niet alleen de (Franse) katholieken tegen de (Engelse) protestanten, maar ook binnen het protestantse Engeland vonden grote discussies plaats over het ‘ware geloof’. Tegenstellingen die zich laten karakteriseren door de op dat moment in Nederland woedende strijd tussen de ‘rekkelijken’ en de ‘preciezen’. Het open en liberale geloof van de rekkelijken tegenover de eerbied voor de letter van de wet van de preciezen.

Hoe Purcell in deze geloofsstrijd heeft gestaan, blijft onzeker. In zijn zogenaamde ‘catches’ (meerstemmige kroegliedjes met een wereldse, om niet te zeggen soms pornografische en in ieder geval drankzuchtige inslag) geeft Purcell een stem aan de gemiddelde Engelsman uit zijn tijd: ,,Down with the French!” Maar echt duidelijk stelling over de meer genuanceerde binnenlandse geloofskwesties neemt hij niet. Waarschijnlijk kon het hem niet erg veel schelen. Best modern.

Als je met muziek uit de barokperiode en dus die van Purcell bezig bent, komt binnen de kortste tijd de vraag van de authentieke uitvoering om de hoek kijken. Welke eerbied spreiden we voor de letter van de wet ten toon? Als er tussen alle voorhanden zijnde uitgaves al overeenstemming is over welke noten de componist heeft geschreven, blijft de vraag op welke instrumenten ze uitgevoerd moeten worden en in welke stemming.

Ook de tempi zijn onderwerp van diepgaande wetenschappelijke verhandelingen, tot en met een analyse van het vermoedelijke hartritme van de componist… Anderen schuiven deze overvloed aan informatie ter zijde en verkondigen zelf wel te weten ‘wat de componist bedoeld heeft’. De strijd tussen de rekkelijken en de preciezen is weer opgelaaid!

Ook het theatrale domein ontkomt niet aan deze discussies, zeker niet binnen de wereld van de opera. De technieken en speelmanieren van het baroktheater worden ontrafeld en geheel ‘authentieke’ uitvoeringen van de (semi-)opera’s van Purcell zien momenteel het voetlicht. Het gevolg: ellenlange, statische aria’s in prachtige historische kostuums en avondvullende niemendalletjes met vuurwerk aan het einde.

In alle historische correctheid wordt meestal vergeten één onderdeel aan de historische context aan te passen: het publiek. In de tijd van Purcell zat men in een goed verlichte zaal, liep in en uit, dronk een stevig glas en becommentarieerde hardop het gebeuren op het toneel. Totdat men in de negentiende eeuw het licht boven het publiek uitdeed, de drankjes naar de foyer verplaatste en men geacht werd stil en geduldig te wachten tot het applaus. Dat had dan ook een heel ander soort theater tot gevolg, waarbij het vuurwerk aan het einde achterwege gelaten kon worden.

Bij het achterhalen van ‘de bedoeling van de componist’ zou ik soms naast Purcell aan de bar willen kruipen om dan uit volle borst ‘Down with the French’ te zingen en me er daarna, thuisgekomen, niet al te veel meer van aan te trekken. Hoewel dat tegenwoordig niet echt modern is.

De Nederlandse regisseur en acteur Sybrand van der Werf is vooral actief binnen het (klassieke) muziektheater en het jeugdtheater. Hij werkt in binnen- en buitenland, met professionals en amateurs, acteurs en muzikanten, op locatie of in grote schouwburgzalen. Zie www.sybrandvanderwerf.nl.

(Foto: Ben Ealovega)

Bostridge zet voor zijn recital liederen van Brahms, Schumann en Vaughan Williams op zijn lessenaar. Zo zingt hij onder meer ‘Sommerabend’ van Brahms en ‘Dein Angesicht’ van Schumann. Van Vaughan Williams interpreteert Bostridge de liederencyclus On Wenlock Edge.

De Britse tenor heeft een grote reputatie als het gaat om liedzang. Hij geeft wereldwijd recitals en heeft talloze cd’s met liedrepertoire opgenomen.

Op veel van die albums werd hij begeleid door pianist Julius Drake, al even vermaard in zijn vak. Drake is ook op 12 februari van de partij.

Place de l’Opera en de Doelen organiseren een vrijkaartenactie rond Bostridge’s concert. Stuur een email met uw naam en adres naar vrijkaarten@dedoelen.nl en vermeld ‘Vrijkaartenactie Ian Bostridge – Place de l’Opera’ in het onderwerp. Inzendingen moeten uiterlijk zondag 5 februari binnen zijn.

Er worden in totaal 5 x 2 vrijkaarten verloot onder de inzenders. Winnaars krijgen 6 februari bericht.

Zie voor meer informatie over het concert de website van de Doelen.

Uit Baden-Baden komt een nieuwe productie van Salome, vorig jaar opgenomen. Angela Denoke zingt de titelrol en de Nederlandse tenor Marcel Reijans is te zien als Narraboth. Op de bok staat Stefan Soltesz en de in Amsterdam niet onbekende regisseur Nikolaus Lehnhoff regisseert.

Hieronder de trailer:

Iets ouder is Federico Tiezzi’s productie van Simon Boccanegra uit het Teatro alla Scala. Het werd in 2010 opgenomen met Plácido Domingo in de titelrol. Domingo’s optreden was onderdeel van een Boccanegra-tour waarmee hij zich in diverse grote operahuizen als bariton liet zien.

Daniel Barenboim dirigeert en de rest van de cast bestaat uit onder andere Ferruccio Furlanetto, Anja Harteros en Fabio Sartori. Hieronder de trailer:

Arthaus heeft naast deze titels oudere producties van Lehárs operette Paganini (een film uit 1973 met onder andere Teresa Stratas), Rossini’s Il barbiere di Siviglia uit Parijs (2002) en Giordano’s Andrea Chénier uit Bologna (2006).

C Major komt met een kersverse uitgave van Die Entführung aus dem Serail, een bekend werk van Mozart. De productie werd in 2010 opgenomen in Barcelona, met onder andere Diana Damrau, Olga Peretyatko, Christoph Strehl en Franz-Josef Selig in de cast. Ivor Bolton dirigeert, Christof Loy regisseert.

Hieronder een fragment uit de productie. Damrau zingt ‘Martern aller Arten’.

C Major heeft tot slot ook een productie uit 2008 van Wagners Tannhäuser uitgegeven. Ook deze productie komt uit Barcelona. Peter Seiffert zingt de titelrol, Sebastian Weigle dirigeert en Robert Carsen verzorgt de enscenering.

Zie voor meer informatie de website van distributeur C&S Entertainment. Zie ook de etalage van nieuwe uitgaven van C Major en Arthaus Musik op de homepage van Place de l’Opera.

Lohengrin en zijn zwaan op een schilderij van August von Heckel.

Gelooft u dat het tegenwoordig nog mogelijk is een Lohengrin te zien waarin ook echt een zwaan voorkomt? In een land waar het regietheater als een absolutistisch regime heerst en waar zelfs op de Grünen Hügel een biogas-plant als Tannhäuser-decor door kan gaan, lijkt een zwaan praktisch onmogelijk te zijn. Wie naar een nieuwe productie van Wagners meest uitgevoerde opera gaat, kan ervan uitgaan de magische, romantische zwaan niet te zien.

En toch, het kan nog! De nieuwe productie in Freiburg is goed voor een verrassing: er komt daadwerkelijk een zwaan in voor. En het is nog een echte zwaan ook, met vlees en veren.

Niettemin komt hij niet voor op de plek waar je hem zou verwachten, maar bij de bruiloftsmars in de derde akte, waar hij gehuldigd wordt als symbool van de nieuwe ‘heerser van Brabant’. Het gehele volk verafgoodt de vogel en is bereid voor hem op de knieën te gaan, de armen zwaaiend als waren het vleugels – een soort van nieuw ritueel dat passief en zonder verzet door iedereen overgenomen wordt.

Zijn ze allemaal gek geworden? Ja. Want hoe je de figuur van de outsider Lohengrin ook interpreteert – als kunstenaar, profeet, revolutionair of heerser die de irrationaliteit van het volk weet te bespelen – hij is niet enkel licht en reine liefde, hij heeft iets gevaarlijks over zich. Net als in Scientology of de strengste New Age-tempels verlangt de vreemde heer een geloof zonder vragen (‘Nie sollst du mich befragen, noch Wissens Sorge tragen’, zingt hij).

De wetten die voor hem golden, worden vergeten. We zien het volk boeken verbranden, de oude filosofie bespotten: een cultuurerfenis wordt in naam van het nieuwe idool vernietigd.

Dit is de kerngedachte van een productie die veel stof tot nadenken over de wereld geeft en met veel bijval van het publiek in Freiburg gedoopt werd. Vorig jaar verwezenlijkte het Stadttheater al een groot, ambitieus Ring-project (lees de recensie). Nu heeft het ‘winning team’ van Fabrice Bollon (dirigent) en Frank Hilbrich (regisseur) een volgend Wagner-succes geboekt.

Muzikaal werd in de eerste akte niet direct de juiste toon getroffen en de opstelling zorgde voor een problematische coördinatie tussen orkest, zangers en koor, die ook niet door de megafortissimo-effecten verborgen kon worden gehouden. Toch kreeg Bollon vrij snel alle elementen in balans.

De hoofrolspelers, die allemaal tot het ensemble van het theater behoren (!), haalden een overtuigend niveau, een niveau dat grote huizen soms enkel met gasten bereiken kunnen.

Het soepele, zachte italianità in de stem van tenor Christian Voigt maakte van hem een echte ‘Lohengrin van de romantische opera’. Iemand waar Christina Vasileva (Elsa) enkel verliefd op kon worden. De Bulgaarse sopraan is goed bekend met het Italiaanse repertoire – ze zingt Desdemona en Manon Lescaut in Freiburg – en vormde zo de perfecte ‘andere helft’ voor deze held.

Prachtig was het kleurencontrast met de donkere stemmen. Sterk en standvastig was de magnetische Ortrud van Sigrun Schell, die in een fascinerende Chanel-look (kostuums van Nicole van Graevenitz) de vrouwelijke macht over de mannen belichaamde. Wat hadden Neal Schwantes als Telramund en Jin Seok Lee als koning Heinrich tegen zoveel vastberadenheid kunnen doen?

Aan het einde van de opera is Lohengrin weg. Hij verlaat de wereld, en heeft die wereld niet veranderd. Zoals koningin Elisabeth II eens zei: geen sociaal systeem, geen leider in de geschiedenis van de mensheid heeft tot nu toe het perfecte samenleven kunnen bereiken. Een sociaal pessimisme dat in het decor van Stefan Heyne concreet gevisualiseerd werd met een verwoeste, volledig leeggehaalde bibliotheek.

Tabula rasa. Men begint weer van voor af aan, hoewel men al weet: het zal slecht aflopen.

Zie voor meer informatie de website van het Theater Freiburg.

Alessandro Anghinoni is correspondent van Place de l’Opera in Berlijn en Zürich. Hij is vertaler van beroep en schrijft regelmatig over opera. Voorheen voor bladen als Opernwelt, tegenwoordig op zijn blog Operello&Operella.

(Foto: Hans Hijmering)

Bij het verlaten van de zaal waren we het roerend eens: het orkest was prima, de solisten uitstekend en de vormgeving was op een prettige manier interessant. En wat waren we onder de indruk van het Chinese theekopje. Mooie stem, prima performance.

Geen liefdesperikelen, geen langzaam wegkwijnende diva’s op het podium, niet eens een duel op de degen: het symfonieorkest NJO (de Nederlandse Orkest- en Ensemble-Academie) en de Dutch National Opera Academy hadden voor hun gezamenlijke wintertournee gekozen voor de wereld van het kind.

Oliver Knussens Where the wild things are en L’enfant et les sortilèges van Ravel zijn niet makkelijk; voor zangers noch voor publiek. De werken vragen een orkest dat zeer alert is en met grote scherpte de partituur induikt.

Dirigent Antony Hermus loopt tegen de 40 maar heeft ondanks zijn enorme hoeveelheid ‘vlieguren’ als dirigent een jeugdig enthousiasme behouden in de manier waarop hij orkest en solisten door de partituren loodst. Hermus gunde orkest en solisten alle eer, dat bewees hij ook door vanuit de coulissen zijn solisten toe te klappen.

De eerste opera, Where the wild things are, is vooral een kindernachtmerrie vol figuren met grote maskers, op muziek die kennelijk in de lucht zit van Suffolk, ingeademd door niet alleen Knussen maar ook Benjamin Britten.

Sopraan Hannah Bradbury, niet groot van stuk maar met een pittige stem, bleef fraai overeind in haar veeleisende rol, waarin ze vocaal kleine en in letterlijke zin zelfs een grote dodensprong moest maken.

In Ravels L’enfant et les sortilèges was het Emma Rothmann die centraal stond. Ze was door de regie tot een erg oud en wat stram kind gemaakt, een jonge bejaarde. Ook zonder tekst had ze veel te doen. Kandri Tegelmann zong de rollen van het Chinese theekopje en de moeder en dat deed ze met een heel aangenaam geluid. Haar bijdrage maakte echt indruk.

(Foto: Hans Hijmering)

In dit werk had het orkest het druk. Het moest grommen en swingen en heel dynamisch spelen. Altijd was er een enorme vleugel als het hart van de muziek. Op die momenten kwamen er associaties met het pianoconcert in D, dat overigens van latere datum is.

Regisseur Timothy Nelson stond voor de opdracht twee weliswaar gelinkte maar verschillende stukken vorm te geven. De cast had ook nog een alternerende bezetting voor enkele rollen. Extra werk voor de regie dus.

Daarbij moest zijn regie in veel zalen functioneren, waaronder in de Rotterdamse Doelen, op deze laatste avond van de toer. Niet een zaal die graag meewerkt als een regisseur de grote muziekbak wil omvormen tot een sfeervol muziektheater. Toch lukte dat.

De geënsceneerde vorm die Nelson koos, voldeed uitstekend en maakte de Doelen met relatief weinig middelen zeldzaam sfeervol. Lichtontwerpers worden niet vaak genoemd in recensies, maar Alex Brok was erin geslaagd een effectieve belichting te ontwerpen die voortreffelijk uitpakte. Met als extra dat bij het slotapplaus het orkest even echt in het licht stond.

Het was een spannende en mooie avond omdat Knussen en Ravel mooie stukken maakten. Maar het was vooral een prima avond omdat die enorme hoeveelheid musici, zangers, koorleden en solisten met zoveel toewijding en risico speelden en musiceerden.

Petya Ivanova en Peter Auty (foto: Marco Borggreve / Nationale Reisopera).

Als er één opera niet van de bühne te slaan is, dan is het La Traviata van Giuseppe Verdi wel. De productie van de Nationale Reisopera is bij mijn weten de vierde Traviata die we in drie jaar tijd bewonderen kunnen. En dan zijn er in diezelfde periode ook nog eens een handvol cd- en dvd-opnamen van het werk verschenen.

Toch doet de opera het iedere keer weer goed. Ook bij de Reisopera-première in Enschede afgelopen zaterdag was het applaus weer gul en pinkte menig vrouwelijk bezoeker een traantje weg toen Violetta haar laatste noot uitblies. Een succes dus.

Zelf vond ik het, met al die Traviata’s van de afgelopen seizoenen in mijn maag, wat lastiger om de productie met enthousiasme te verteren. De vocale en theatrale kwaliteit was goed, dat zeker. Maar niet zo uitzonderlijk om in het gelid van Traviata’s te verrassen.

Monique Wagemakers verhaalde in haar regie (daterend uit 2003) rechttoe rechtaan de beklagenswaardige geschiedenis van de courtisane Violetta. Met een rij grote spiegels als decor, enkele eenvoudige attributen en sober, donker licht creëerde ze de benodigde entourage voor het verhaal. Chique van uitstraling, depressief van sfeer.

Een keurige achtergrond waartegen de personages het verhaal uit konden spelen. Jammer genoeg bleef de personenregie vaak hangen in nogal statisch spel. Met name de lange dialoog tussen Violetta en papa Germont in de tweede akte kon mijns inziens meer regie gebruiken.

De Bulgaarse Petya Ivanova debuteerde bij de Reisopera als Violetta. Ze zong onberispelijk. Iedere frase bracht ze met grote zorgvuldigheid en er was geen speld tussen haar coloraturen te krijgen. Een geruststelling voor haar Lucia di Lammermoor, in mei bij de Reisopera te zien.

Toch deed ze me weinig. Allereerst omdat haar opvallend kleine postuur een niet veel grotere stem herbergde. Ze kwam op mij over als een lichtgewicht in een rol voor minstens middengewichten. Daarnaast vond ik haar interpretatie vrij koel. Technisch mocht het dan uitmuntend zijn, qua expressie bleef ze egaal.

(Foto: Marco Borggreve / Nationale Reisopera)

Peter Auty zette een knappe Alfredo neer. Extravert en vol passie, gezongen met aangename, hoewel ver achter in de keel liggende stem. Zijn vader Giorgio werd eveneens sterk vertolkt door Roland Wood. Hij gaf zijn personage vooral een harde, gevoelloze uitstraling, mooi verklankt met zijn sterke, ruw gerande stem.

Met Karin Strobos was de kleine rol van Flora luxe bezet, als je in ogenschouw neemt met hoeveel succes de mezzo de afgelopen tijd hoofdrollen bij Opera Zuid en De Nederlandse Opera heeft vertolkt. Haar optreden was dan ook excellent.

Robbert van Steijn leidde het Noord Nederlands Orkest in een interessante interpretatie van Verdi’s partituur. Hij koos voor krachtige tempi. Soms was het resultaat te gehaast (het ‘Sempre libera’ werd tegen het einde nogal afgeraffeld), maar vaak genoeg ook zorgde het voor fraaie passages. De koorscènes klonken bijvoorbeeld heel fris, uitstekend gezongen door het Reisopera-koor.

Bent u in voor een klassieker pur sang, dan moet u zeker gaan.

La Traviata is nog tot en met 24 februari in Nederland te zien. Zie voor meer informatie de website van de Nationale Reisopera.

De vier geliefden uit Shakespeares A Midsummer Night’s Dream leiden schipbreuk bij het eiland van Prospero uit The Tempest. Op dat eiland is ook Sycorax de heks en haar zoon Caliban. Prospero heeft de luchtgeest Ariel uit de handen van Sycorax gered. Het plan van Prospero is met hulp van Ariel zijn dochter Miranda te koppelen aan prins Ferdinand, zoon van de koning van Napels. De oude zeegod Neptunes komt te hulp als de boel dreigt mis te lopen.

Danielle De Niese - foto: Ken Howard Metropolitan Opera

Schrijver Jeremy Sams vatte het productieconcept in een pauzegesprek van de ‘Live in HD’-uitzending kort samen: ‘Net als Mamma Mia, maar dan omgekeerd’. Voor die musical werd een groot aantal Abba-hits aan elkaar gesmeed met een nieuw verhaal. In The Enchanted Island was er het verhaal en kwamen daar de stukken van verschillende barokcomponisten bij. De zangers, met name David Daniels als Prospero en Joyce DiDonato als Sycorax, waren betrokken bij de keuze van de aria’s.

Muzikaal lag het lot van deze toch wat gewaagde productie in de handen van William Christie. De geboren Amerikaan die de Franse barok hielp herontdekken, stond voor de tweede keer in zijn lange carrière in de Met. In 2010 was hij er voor het eerst, met Cosi fan Tutte.

Waar in Europa voor een productie als deze een echt barokorkest wordt ingezet, koos men in de Met voor het eigen orkest. De klank die Christie aan zijn eigen ensembles ontlokt, is vaak betrekkelijk warm vergeleken met Engelse en Duitse barokensembles. Voor deze productie zette hij met het Met-orkest de thermostaat nog een graadje hoger. Geen darmsnaar te bekennen waarschijnlijk, en op de beelden van de ouverture zag ik verdacht veel strijkershanden trillen. Niet helemaal comme il faut.

Danielle de Niese was halverwege de twintig toen ze bij De Nederlandse Opera Despina (uit Cosi fan tutte) en Susanna (uit Le nozze di Figaro) zong. Vijf jaar later lijkt ze nog jonger, dynamischer, geestiger en fitter. Haar op Puck gebaseerde creatie van de rol van Ariel was pure magie.

Er zijn niet veel operasolisten die haar deze kwaliteit nadoen. Speelse ornamentering in haar zang ging gelijk op met haar eveneens zeer geornamenteerde kostuums, waarvan vooral dat in de laatste akte bijna de sfeer van revue had. De popster Lady Gaga, wier New Yorkse optreden bij het schrijven van deze recensie op de achtergrond aanstaat, zou jaloers zijn op zo’n outfit.

Luca Pisaroni was voor de tweede keer in het Lincoln Center te zien. Geen barihunk ditmaal, zoals onlangs als Leporello, maar baricreep. Hij zag er uit als een mix van Kiss-zanger Gene Simmons na een avond stappen en The Beast uit de Disney-musical. Zijn kostuum was bepaald oncomfortabel, zoals hij in het pauzegesprek zei: ‘I can never be straight in this role’. En dat sloeg niet eens op zijn wat moeizame relaties met vrouwen in het verhaal.

Statig, getergd en als moeder in duet met haar zoon rechtuit ontroerend was Joyce DiDonato. Ze zong zoals je barokopera noodzakelijkerwijs wat vergroot in een groot theater moet zingen: stevig maar met de nuances die door de componist zorgvuldig met ganzenveer aan het perkament zijn toevertrouwd. Stevig in het midden was ze, en warm in de hoogte. Over een paar maanden staat ze in een paar Nederlandse concertzalen.

Joyce DiDonato - foto: Ken Howard - Metropolitan Opera

Plácido Domingo was beschikbaar voor deze productie, en dan zeg je geen nee. De tenor vierde gisteravond in de Met zijn 71e verjaardag. Ook na meer dan 650 optredens in het New Yorkse operatheater uitte het publiek zijn liefde voor de zanger met applaus bij zijn opkomst.

Zijn Neptunes kreeg, met voor hem bekende aria’s uit Tamerlano en Hippolyte, in het eerste deel mooi en imponerend stem. Zijn tweede optreden, tegen de finale aan, had vocaal wel erg weinig met barok te maken, de meester pakte zijn momentje daar iets te hard.

Bij het inzetten van countertenors loop je muzikaal het meeste risico in een zaal als de Met. David Daniels, die Prospero zong, is een hooggewaardeerde zanger in het barokrepertoire. Maar de naam Kathleen Ferrier landde na enkele noten in mijn hoofd en daarna kon ik nog nauwelijks zonder ergernis luisteren. Wat een vervelend vibrato.

De arme Miranda had niet alleen een vader als countertenor maar ook een beoogd echtgenoot in dat ‘fach’. Al was Anthony Roth Costanzo, die de afgelopen weken een paar keer is ingevallen voor een zieke David Daniels als Prospero, een nog best stoere Fernando.

De grote rollen bezet met sterren, de kleinere rollen bezet met grote talenten, het kon niet op. De makers van The Enchanted Island wilden barokopera naar een groot publiek brengen en dat lijkt zeer goed gelukt. Dat publiek werd het niet al te moeilijk gemaakt. Lange recitatieven, die barokopera wat langdradig en minder toegankelijk kunnen maken, ontbraken in deze opera die vooral in de personenregie en choreografie vaak musical-achtige proporties kreeg. Het programma kende 44 stukken, die zeer snel gemonteerd waren, alsof alle ingrediënten door de deeltjesversneller van de CERN waren gehaald.

Regisseur Phelim McDermott lijkt een groot kenner en liefhebber van musical en koos voor veel beweging en een veel persoonlijker, modernere manier van het spelen van emoties dan we in opera gewend zijn. Je kon zien dat voorbereiding en uitvoering van deze opera-pastiche bij productieteam en cast met veel plezier waren gedaan.

Ik mag hopen dat de interesse voor barokopera bij het publiek is gewekt. Er liggen nog zo’n 70 opera’s en oratoria van Händel op de plank, Vivaldi maakte 46 opera’s en Rameau deed het met ruim 15 stuks ook niet onaardig. En toch kwam deze pastiche er. Toch niet omdat, zoals Mary Poppins in haar musical zingt, ‘a spoonful of sugar helps the medicine go down’?

Interview met Gustav Leonhardt
Afgelopen week overleed oude muziek-specialist Gustav Leonhardt. Ook op vocaal gebied speelde hij een rol, zoals door het opnemen van de cantates van Bach. Sopraan Catherine Bott, die tegenwoordig het BBC-radioprogramma The Early Music Show presenteert, sprak enige tijd geleden met Leonhardt. Dat gesprek wordt vanmiddag uitgezonden.
BBC Radio 3: zaterdag 21 januari om 14.00 u.

Domingo in The Enchanted Island (foto: Ken Howard / Metropolitan Opera).

The Enchanted Island op de radio
Operafans die geïnteresseerd zijn in de barokpastische The Enchanted Island, vandaag in de matinee van de Metropolitan Opera in New York, hebben de keuze: thuisblijven voor de radio of naar de bioscoop gaan. Voor de radio moet u bij de BBC zijn. Die laat vanaf 19.00 uur horen wat William Christie doet vanaf de plek waar James Levine en Fabio Luisi zo vaak staan, de ‘pit’ van de Met.

Er staat een grote bezetting op het podium, met twee countertenors, twee mezzosopranen, drie sopranen, twee tenoren, twee baritons en het koor en orkest van de Met. Neptunes is een rol van Plácido Domingo, Sycorax wordt gezongen door Joyce DiDonato en David Daniels is Prospero. Andere rollen zijn voor onder andere Danielle de Niese (Ariel) Luca Pisaroni (Caliban) en Anthony Roth Constanzo (Ferdinand).
BBC radio 3: zaterdag 21 januari om 19.00 u.

Olga Peretyatko (foto: Uwe Arens).

Nachtegaal op de radio
Over de nieuwe productie van De Nederlandse Opera, De Nachtegaal en andere fabels, is al veel gezegd. Algemeen was er in de recensies lof voor sopraan Olga Peretyatko. Zij is te horen in het derde deel van deze triple bill met eerst een aantal kleine stukken, dan de burleske De vos en tot slot De nachtegaal, alles van Igor Stravinsky.

Robert Lepages regie zal voor de radioluisteraars minder merkbaar zijn. Ze kunnen wel beter horen wat dirigent Xian Zhang met het koor van De Nederlandse Opera en het Residentie Orkest doet. In De vos is onder andere Edgaras Montvidas te horen, hij stond onlangs met merkwaardig haar in Idomeneo, ook bij De Nederlandse Opera. Hij zingt de rol van een visser in De nachtegaal. Enkele andere solisten zijn: Elena Semenova, Ilya Bannik, Mayram Sokolova en Anneleen Bijnen.
Radio 4: zaterdag 21 januari om 19.00 u.

Sterren in live Don Carlo
De Bayerische Staatsoper biedt sinds kort live-uitzendingen aan van producties in het Münchner theater. De voorstelling die op zondag 22 januari via internet te zien is, steekt de sterrencasting die we van de Metropolitan Opera kennen naar de kroon. In Don Carlo van Verdi wordt de titelrol gezongen wordt door Jonas Kaufmann, René Pape zingt de rol van Philips II, Eric Halfvarson is de Grootinquisiteur en Anja Harteros zingt Elisabeth. Regie, kostuums en lichtontwerp zijn van Jürgen Rose, voor het orkest staat Asher Fisch. Op de site van de Staatsoper wordt uitgelegd onder welke ‘Technische Voraussetzungen’ u de voorstelling kunt volgen op uw computer.
Website van de Bayerische Staatsoper: zondag 22 januari om 17.00 u.

Jonas Kaufmann (foto: Uli Webber).

De ‘Sehnsucht’ van Kaufmann
In de Gasteig in München presenteert tenor Jonas Kaufmann een avond met bekende Duitse opera-aria’s. Hij zingt onder meer ‘Dies Bildnis ist bezaubernd schön’ uit Die Zauberflöte, ‘In fernem Land’ uit Richard Wagners Lohengrin en ‘Winterstürme’ uit Die Walküre, naast composities van Von Weber. Kaufmann wordt in zijn recital begeleidt door het Müncher Rundfunkorchester onder leiding van Michael Glütter. De opname werd gemaakt in 2010.
BravaNL: zondag 22 januari om 18.00 u.

Rimsky-Korsakovs Tsaar Saltan
Antony Hermus, deze weken op toernee door Nederland met twee kleine opera’s, dirigeerde in deze productie het Limburgs Symfonie Orkest en het koor van het Conservatorium Maastricht. Er was een aanzienlijke rij – vooral Nederlandse – solisten, waaronder Marcel van Dieren, Karin Stobos, Kim Savelsbergh, Lucia Meeuwsen, Harrie van der Plas, Mark Omvlee en Wiard Witholt in de opera van Rimsky-Korsakov.
BravaNL: maandag 23 januari om 20.30 u.

Opera uit Madrid
Op dinsdagavond gebeurt het in Madrid. Dan worden twee stukken van Tsjaikovski en Stravinsky uitgevoerd in een regie van Peter Sellars en onder directie van Teodor Currentzis. In Iolanta van Tsjaikovski zingen onder andere Ekaterina Scherbachenko, Alexej Markov en Pavel Cernoch. Voor Perséphone van Stravinsky zijn Dominique Blanc en Paul Groves geëngageerd. De begeleiding is door het koor orkest van het Teatro Real. De voorstelling wordt live uitgezonden vanuit Madrid.
Mezzo: dinsdag 24 januari om 20. 00 u.

Siegfried door Wieler en Morabito
Het duo dat zes jaar geleden met zijn Mozart/Da Ponte-serie de tongen losmaakte aan de Amstel, verzorgde in 2003 de regie van één van de Ring-delen die de Staatsoper Stuttgart steeds door een andere regisseur liet produceren. In hun Siegfried zingen Jon Fredric West, Heinz Göhrig, Wolfgang Schöne en Lisa Gasteen. Het koor en orkest van de Staatsoper Stuttgart werken mee aan deze voorstelling. Volgens Mezzo is deze uitzending ‘A découvrir de toute urgence’.
Mezzo: donderdag 26 januari om 12.50 u.

Weektip

Bij uitzondering als weektip twee Youtube-filmpjes. Afgelopen week moest de kunstwereld afscheid nemen van twee zeer verschillende maar belangrijke mannen, Gustav Leonhardt en Rudi van Dantzig. Die laatste maakte een ballet op de Vier Letzte Lieder van Richard Strauss. In dit fragment zingt Miranda van Kralingen live met orkest en ziet u dansers van het Het Nationale Ballet.

Bij het vocale werk waar Gustav Leonhardt bij betrokken was en waar hij zijn authentieke signatuur onder zette, is natuurlijk Bach de centrale componist. In deze langere clip dirigeert Leonhardt de cantate BWV106 ‘Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit’. Naast Collegium Vocale Gent zijn er enkele vocale solisten: Mieke van der Sluis, René Jacobs, Marius van Altena en Max van Egmond. Musica Antiqua Amsterdam begeleidde deze uitvoering uit de jaren ’70.