Home » Featured, Operarecensie

Márai’s Gloed in sublieme operabewerking

Amsterdam10 maart 2011 5 reacties

Een operabewerking van de populaire roman Gloed van Sándor Márai ligt niet voor de hand. Egon Kracht en Dick Hauser hebben er echter vijf kwartier spannend muziektheater van gemaakt. Subliem uitgevoerd.

Marc Drost en Henk Zwart.

Een literaire gebeurtenis van formaat: hoe vaak maken we dat tegenwoordig nog mee? We leven in de wereld van Kluuns, Kochs en Sonja Bakkers; tot pulp vermalen volksvermaak dat we tegenwoordig literatuur noemen.

Maar in 1989, een jaar nadat zijn auteur zelfmoord had gepleegd, kwam Gloed onze huizen en levens binnen. Niemand had ooit gehoord van de schrijver noch zijn boek, dat voor het eerst werd uitgebracht in 1942. Maar er was geen ontkomen aan: iedereen ging het lezen.

Gloed ontketende een ware Sándor Márai-hype. De ene na de andere roman van de schrijver werd aan de vergetelheid onttrokken en inmiddels kunnen we ons onze literaire wereld niet meer zonder hem voorstellen.

In Nederland werd Gloed maar liefst tweemaal voor toneel bewerkt en het zou me niet verbazen als er nog ergens een filmscript op stapel ligt. Maar een opera? Naar een boek waarin nagenoeg niets gebeurt?

Het idee kwam van de componist en contrabassist Egon Kracht. ,,De gelaten spanning die het boek bij mij opriep, vond ik spannend om te verwerken in een muziektheatervoorstelling.”

In de zomer van 2010 begon Kracht samen met Dick Hauser met het schrijven van het stuk. Op 17 februari ging het werk, getiteld WAAARDE, in première, in de Philharmonie te Haarlem.

Waarom heet de opera WAAARDE? En vanwaar die drie A’s? De naam is afgeleid van het centrale thema van de voorstelling (vriendschap en verraad). De lange AAA-klank komt van aanspreekstitels die men wel eens gebruikt (wááárde heer of wááárde vriend). Het zegt ook iets over de waarde die je aan vriendschap hecht. En het trekt uiteraard de aandacht.

In WAAARDE draait het, net als in het boek, om de meest menselijke thema’s uit het leven: vriendschap en liefde, ontrouw en verraad. En om herinneringen die op een bepaald moment een eigen leven gaan leiden.

41 jaar lang is Henrik blijven broeden op de prangende vraag wat er in werkelijkheid is gebeurd tussen hem en Konrad, ooit zijn allerbeste vriend. Heeft Konrad hem willen doden? Wilde hij samen met Henriks vrouw vluchten? Waarom is hij opeens verdwenen, alleen? Na 41 jaar komen hij en Konrad weer bij elkaar. Krijgt Henrik nu eindelijk antwoord op zijn vragen?

De manier waarop Kracht en Hauser het boek voor het toch niet voor de hand liggende medium hebben bewerkt, is ronduit geniaal. Of is subliem een beter woord? De voorstelling is zeer poëtisch, intiem en ontroerend. De toeschouwer is getuige van iets wat misschien niet eens plaatsvindt, want wellicht speelt de ontmoeting zich alleen maar af in het hoofd van de ijlende Henrik? Het is tegelijk ook zeer spannend, want natuurlijk willen wij allemaal weten wat er is gebeurd. Als er al iets gebeurd is.

Wat de bewerking voor toneel ooit de das omdeed, tenminste voor mij, was de statische vertaling van het boek. De heren zaten met hun glaasje cognac bij de open haard. Het werkte niet.

Kracht en Hauser hebben er een eigenzinnige draai aan gegeven. De twee ooit beste vrienden gaan niet alleen met elkaar praten, maar gaan ook een gevecht met elkaar aan. Dat doen zij door met elkaar te schermen, een sport die ze vroeger samen beoefenden. Degens kruisen. Een briljante vondst.

De muziek is sterk. Egon Kracht heeft een zeer weemoedige, blues-achtige partituur gecomponeerd, waarbinnen genoeg ruimte is voor improvisaties. Het is net als het gesprek na 41 jaar: je weet wel waar je naar toe wilt, maar je weet niet of je er komt. En zeker niet wat je onderweg nog tegenkomt.

Kracht zelf bespeelt de contrabas en daar krijgt hij een werkelijk prachtige tegenspel bij van Angelo Verploegen op de trompet.

WAAARDE wordt gezongen door twee zangers/acteurs: Marc Drost (Henrik) en Henk Zwart (Konrad). Ze doen het fantastisch. Met zijn tweeën weten ze de spanning er goed in te houden. Hun stemmen klinken doorleefd en hun hele optreden is zeer overtuigend.

Ik zou u allen met klem willen adviseren om er heen te gaan. Er staat u vijf kwartier spannend muziektheater te wachten!

WAAARDE is tot en met 23 april nog in diverse theaters te zien. De eerstvolgende voorstelling is vrijdag 11 maart in het Koningstheater in Den Bosch. Zie voor meer informatie de website van The Troupe.

Hieronder de trailer van de productie:

door

WAAARDE
Egon Kracht

Solisten: Marc Drost en Henk Zwart (zang), Angelo Verploegen (trompet) en Egon Kracht (contrabas).
Regie: Dick Hauser.
Bezocht op 1 maart 2011

5 reacties »

  • irene van der rol zei:

    ik ben het helemaal met de schrijfster eens, het leek mij n.l. heel moeilijk om een opera van het boek te maken, maar ik raad wel iedereen aan eerst het boek te lezen, en dat is geen straf !!!!!

  • Thea Derks zei:

    Beste Basia,

    Ik vond het boek schitterend, maar heb de toneelbewerkingen niet gezien. Na jouw enthousiaste verhaal ga ik zeker naar de opera kijken en luisteren. Dank voor de tip!

  • rogier willems zei:

    goede bespreking! het is een prachtig stuk, broeierig, intiem. de vraag die in het boek wordt opgeroepen wordt in dit stuk op een hele open poëtische manier gemystificeerd. de herhalingen, in tekst en muzikaal idioom, werken hallucinerend. gaan!!

  • Monique Schomper zei:

    Wat heerlijk om te merken dat er (nog) WARE kunstliefhebbers bestaan! (nav de bovenstaande recensie)
    Deze uitvoering, gemaakt door WARE KUNSTENAARS, maakte mij erg gelukkig!
    Ik gun ze heel veel aandacht door vele kunstliefhebbers!
    In deze tijd van groot belang dat er aandacht gevestigd wordt op dit soort prachtige voorstellingen.
    Allemaal gaan!!

  • carola zei:

    Wat een pracht van een recensie. We zien uit naar deze voorstelling op 15 april in De Regentes!

Laat uw reactie achter!

Hieronder kunt u een reactie geven op dit artikel.

Operaliefhebbers: wees aardig voor elkaar. Houd het taalgebruik netjes en blijf bij het onderwerp.