Waar kun je Janacéks dierenopera Het Sluwe Vosje beter spelen dan in de vrije natuur? Opera Animous deed het, zaterdagmiddag in de tuin van Kasteel Groeneveld. Een creatieve familievoorstelling, met Robbert Muuse en Brenda van Hoof als opvallers.

Scène uit Het Sluwe Vosje, met Brenda van Hoof als het vosje (foto: Anton Havelaar).

De dierenopera van Leoš Janacék volgt het leven van een vosje, van het moment dat ze als klein vosje wordt meegenomen door de boswachter tot het moment dat ze op dramatische wijze aan haar einde komt, namelijk door een kogel van de stroper. De boswachter zelf is ondertussen vooral druk zich samen met de schoolmeester te bezatten in de plaatselijke kroeg, uit verdriet over hun liefde voor een onbereikbaar zigeunermeisje.

Het jonge operagezelschap Opera Animous heeft een openluchtproductie van de opera gemaakt, die de komende tijd op diverse bijzondere plekken in Nederland te zien zal zijn. De première vond vanmiddag plaats in de tuin van Kasteel Groeneveld, een oud landhuis net buiten Baarn, dat omstreeks 1710 gebouwd werd en waar vroeger rijke Amsterdammers rust en ontspanning zochten. Een ideale locatie voor de opera: een plek waar mens en natuur elkaar ontmoeten.

Regisseur Machteld van Bronkhorst had weinig middelen nodig om het verhaal te vertellen. Door middel van niet meer dan een paar attributen – zoals voelsprieten, een uilenbril of een enorme spuit waarmee de mug de boswachter ‘prikte’ – maakte ze de personen en dieren herkenbaar. De rest liet ze over aan het inlevingsvermogen van de zangers.

Dat werkte prima. De zangers hulden zich zonder schroom in de dierenwereld, sprankelend en vol plezier acterend. Niemand uitgezonderd. De confrontatie tussen het vosje en de kippen (gespeeld door een stuk of zes dames) op het erf van de boswachter was bijvoorbeeld erg vermakelijk. Het leek wel alsof de dames een studie naar het gedrag van de kip hadden gedaan, zo treffend waren hun bewegingen en gekke bekken.

Robbert Muuse als de boswachter (foto: Anton Havelaar).

Van de elf solisten vond ik er twee extra opvallen. Robbert Muuse combineerde stoerheid en melancholie in zijn (uitstekend gezongen) vertolking van de boswachter en Brenda van Hoof speelde een eigenwijs, pittig maar aantrekkelijk vosje.

Wat ik jammer vond, was dat de door René Linnenbank in het Nederlands vertaalde tekst niet altijd te verstaan was. De vertaling zelf vond ik prijzenswaardig, want het maakte de opera toegankelijk voor jong en oud, maar ook een Nederlandse tekst kan niet zonder een kraakheldere uitspraak.

Daarnaast vond ik de instrumentale begeleiding (één piano) aan de magere kant. Niets ten nadele van het spel van Wilko Jordens, maar zijn inspanningen verdampten al snel door de karakteristieken van de locatie, waardoor veel van de finesse van Janacéks muziek verloren ging. Misschien dat een iets grotere bezetting – bijvoorbeeld piano met een aantal strijkers – tot een beter resultaat had geleid.

Hoe dan ook: Opera Animous wil graag met haar producties laten zien dat, zoals in het programmaboek viel te lezen, ‘opera niet elitair, statisch of een saai concert is waarin dikke vrouwen heel hard gillen, maar een vorm van muziektheater die niet eens zover af staat van populaire vormen als de musical’. Daar is het met Het Sluwe Vosje mijns inziens zeker in geslaagd.

Het Sluwe Vosje is tot en met 17 september nog vier keer te zien op diverse bijzondere locaties, zoals Huize Frankendael en het Muiderslot. Zie voor meer informatie de website van Opera Animous.

door Jordi Kooiman

Lees ook:

• DNO herneemt Janáčeks Sluwe vosje
  De Nederlandse Opera herneemt in januari en februari Het sluwe vosje van Leoš Janáček. De bijzondere dierenopera wordt geleid door Lawrence Renes en de hoofdrollen worden net als in 2006 vertolkt door Rosemary Joshua en Dale Duesing. ... [...]
• Opera Aninous herneemt Het Sluwe Vosje
  Het jonge gezelschap Opera Animous herneemt deze zomer zijn productie van Het Sluwe Vosje. De dierenopera van Janáček wordt net als vorig jaar op een aantal bijzondere buitenlocaties uitgevoerd.... [...]
• Opera Animous speelt Het Sluwe Vosje
  Opera Animous speelt in augustus en september Jánàčeks opera Het Sluwe Vosje op diverse buitenlocaties in Nederland. De regie is in handen van Machteld van Bronkhorst, de cast bestaat uit een mix van jonge en ervaren zangers, met Robbert Muuse in de hoofdrol.... [...]
• Lezersrecensie: Henkie’s Sluwe Vosje
  De Nederlandse Opera heeft momenteel Het Sluwe Vosje op de planken staan. De opera van Leoš Janáček is een bonte, plezierige dierenopera, maar dat niet alleen. Het werk gaat ook over grote levensthema's, die soms heel persoonlijk over kunnen komen. Lezer Betty van Wijngaarden schrijft een recensie.... [...]
• Twee sluwe vosjes van Mackerras
  Het sluwe vosje van Leoš Janáček is dit seizoen maar liefst tweemaal in Nederland te zien, om te beginnen in een productie van Opera Animous. Als het om Janáček gaat, is Sir Charles Mackerras een naam waar je niet omheen kan. Basia Jaworski bespreekt twee van zijn sluwe vosjes.... [...]