In september en oktober brengt OPERA2DAY in coproductie met het Argentijnse gezelschap Juventus Lyrica een scenische productie van Don Giovanni in theaters in Argentinië en Nederland. De cast komt uit het Zuid-Amerikaanse land, het orkest wordt door OPERA2DAY samengebracht.

Volgens het gezelschap is het voor het eerst dat Don Giovanni met authentieke begeleiding te horen is in Nederland, met uitzondering van een semiscenische uitvoering in het Concertgebouw in de jaren ’90.

Als opmaat voor de voorstellingen gaat OPERA2DAY een facebookopera rond Mozarts werk maken. ,,Het ‘register van liefjes’ van Don Giovanni dat in de opera wordt bijgehouden, wordt in 2012 uitgebreid via Facebook”, schrijft het gezelschap. ,,Daar kun je vriend worden van Don Giovanni en wordt met teksten, beelden en multimedia tot en met september de voorgeschiedenis van de opera tot leven gebracht, geplaatst in deze tijd.”

De opera en facebookopera krijgen op 29 mei een proloog in het Haags Montessori Lyceum. Daar wordt in aanwezigheid van prinses Máxima een speciale voorstelling opgevoerd, als inleiding op het project en start van de facebookopera. 180 leerlingen van de school werken eraan mee. In totaal doen 400 leerlingen mee aan een educatieprogramma dat hen voorbereidt op een bezoek aan de opera in september.

Zie voor meer informatie de website van OPERA2DAY of wordt vriend van Don Giovanni op Facebook.

EMI Classics voert het predikaat The Home of Opera en dat is aan de collectie te zien. De lijst bevat een rijkdom aan operatitels, uitgevoerd door artiesten van grote naam. Onder hen Angela Gheorghiu, Joyce DiDonato, Roberto Alagna en Antonio Pappano.

De volledige opera-opnamen zijn door EMI in een uitgave gestoken met een boekje met tracklist en synopsis en een cd-rom met daarop het volledige libretto in pdf, vertaald in het Engels, Frans en Duits.

De volledige lijst met uitgaven vindt u op deze website.

Wilt u uw favoriete titel uit de collectie gratis ontvangen? Stuur dan uiterlijk 24 mei een email naar redactie@operamagazine.nl met daarin de naam en componist van de opera van uw voorkeur. Vermeld ook uw naam en adresgegevens.

Uit de inzenders worden drie winnaars geloot. Zij krijgen op vrijdag 25 mei bericht.

Rosanne van Sandwijk (foto: Foppe Schut).

Komend weekend klinkt er veel welluidende muziek in het Huis te Linschoten. Het grootste historische landgoed binnen de Randstad organiseert enkele keren per jaar concerten in het gebouw op het 450 hectare grote landgoed bij Woerden. Vrijdagavond treedt Händel-pianiste Daria van den Bercken op en zaterdag 19 mei volgt mezzosopraan Rosanne van Sandwijk.

Met haar begeleider Steven Faber brengt Van Sandwijk, in 2010 winnares van enkele prijzen op het Internationaal Vocalisten Concours in Den Bosch, liederen van Duparc, Poulenc, Schumann, Richard Strauss en de Portugees Mompou.

Na dit recital kan Rosanne van Sandwijk zich gaan richten op haar rollen van Knappe en Blumenmädchen in de serie voorstellingen van Parsifal, die op 12 juni in Het Muziektheater zal starten. Daarover leest en hoort u binnenkort meer op Place de l’Opera.

Zie voor meer informatie de website van Huis te Linschoten.

(Foto: Vincent Pontet / WikiSpectacle)

De bezoekers die na half acht binnenkwamen bij de première van Aan de waterkant van de Beijing Opera School in Het Muziektheater moeten even verbaasd naar boven hebben gekeken. Ze wisten dat de klanken vanavond ongebruikelijk zouden zijn en in westerse oren wat merkwaardig. Maar dat het zo erg zou zijn… dat zullen ze niet verwacht hebben.

Hun schrik was onterecht. Wat ze hoorden was niet de zang van echte leerlingen van de school. Wij waren het. De bezoekers die de inleiding van Chinese operadeskundige Frank Kouwenhoven bijwoonden, kregen tot hun eigen verbazing aan het eind van zijn verhaal de opdracht mee te zingen. Op de woorden ‘Ting ba liao Tang san zang’ zongen de 150 luisteraars op het tweede balkon na een paar pogingen en op veel aanwijzing van de inleider hun eerste stukje Chinese opera. Kom daar maar eens om bij een inleiding van Das Rheingold of zelfs Carmen.

Het is een prima idee van De Nederlandse Opera om de leerlingen en docenten van de Beijing Opera School naar Nederland te halen. Natuurlijk, er valt veel te zeggen over de beperkte parallellen tussen de westerse operatraditie en de rijke, zeer oude cultuur in China op het gebied van muziektheater. In elk geval is die traditie veel volkser en betekenisvoller dan wat in het westen sinds pakweg 1600 onder opera wordt verstaan. Dat maakt wat er op het podium gebeurt interessant, maar ook veel moeilijker te doorgronden. Achter vrijwel alles zit een betekenis waarvan de oorsprong vele eeuwen geleden ligt. Andersom zijn er trouwens ook initiatieven: het Shanghai Peking Opera Theater heeft in maart jongstleden een versie van Verdi’s Rigoletto gebracht in Shanghai.

De laatste jaren waren er in Nederland enkele voorstellingen te zien uit de meer dan 300 operagenres die China kent, en waarvan Beijing Opera een soort smeltkroes is. Altijd een tikje aangepast aan de verhoudingen in het westerse theater, al was het maar omdat Chinese opera in een dorp op het platteland wel eens dagen kan duren.

Ik was vorige zomer met heel veel plezier bij de voorstellingen van The Jade Hairpin, een klassieke Kunqu-opera uit het noorden van China, met minder spektakel dan in de Beijing Opera en met meer ruimte voor muziek en verhaal. Het Tropentheater haalde in september 2011 de Taiwanese National Guoguan Opera Company naar Nederland, die een gemoderniseerde vorm van Chinese opera brachten.

In de grote zaal van Het Muziektheater zag het er dinsdagvond heel echt uit. Links op het podium de schminktafels waar de artiesten de laatste handen legden aan hun uiterlijk – in de Chinese opera zijn voor en achter de schermen minder bepalende begrippen – rechts het orkest met veel slagwerk, dat nogal eens hard en schijnbaar zonder structuur klinkt. In het orkest ook enkele violisten die de kleine instrumenten bespelen die een kenmerkend geluid geven aan de begeleiding.

In ruim twee uur lieten leerlingen en leraren van de Beijing Opera School zien welke spectaculaire elementen de kunstvorm waar ze ongelofelijk fanatiek voor trainen bevat: vechtscènes, balletten, bewegingstheater, speelscènes en zang. Met name het optreden van een zangeres in één van de traditionele vrouwenrollen – ‘guimendan’ als ik me niet vergis – was door het grote vocale element één van de hoogtepunten van de avond. In de voorstelling heette ze ‘Bloeiende Schoonheid’ en die titel verdiende ze volledig.

De voorstelling die in Amsterdam staat, is gebaseerd op het klassieke verhaal Aan de waterkant, dat als boek meer dan tweeduizend pagina’s telt en in allerlei vormen in China overbekend is. Er waren verwijzingen opgenomen naar het werken en leven op de Beijing Opera School. De Franse theatermaker Patrick Sommier heeft kennelijk een grote en zeer lovenswaardige rol gespeeld in de contacten van de school in Beijing en het westen. Als regisseur van deze productie bleef zijn rol me nogal onduidelijk, evenals die van ‘verteller’ Marc van Warmerdam.

(Foto: Vincent Pontet / WikiSpectacle)

Ik denk dat een zo echt mogelijke voorstelling – zoals vorig jaar The Jade Hairpin tijdens het Holland Festival – een betere showcase voor het genre is dan deze wat onsamenhangend in stukjes gesneden Beijing Opera. Hoe mooi de onderdelen van Aan de waterkant ook waren, een lopende verhaal of een ontwikkeling kon ik niet vinden.

Verwacht van de theatrale montage en het ‘verhaal’ dus geen wonderen, maar laat u imponeren door de schoonheid en de traditie van deze Chinese kunstvorm en leer te proeven van de in onze oren onbekende klanken van de Beijing Opera. ‘Reisbureau’ DNO biedt u in twee uur een compact bezoek aan het theater in Beijing.

De voorstelling Aan de waterkant is nog op donderdag 17 mei om 15.00 uur en vrijdag 18 mei om 20.15 uur te zien. Ga wat eerder van huis, zodat u zich bij de inleiding – drie kwartier voor aanvang – ook heel even een Beijing-operaster kan voelen.

Hieronder de trailer:

Een toegift heeft in mijn ogen een speciaal karakter. Het is alsof artiest én publiek na de laatste noot van het op papier gedrukte programma ‘ontladen’, waardoor alles wat volgt op een andere manier gespeeld en gehoord wordt. Ontspannender, als het ware met een glimlach op het gezicht.

Het half uurtje toegiften dat Sokolov afgelopen donderdag aan zijn concert toevoegde, was dan ook een heerlijk half uur. Met dank aan het enthousiast klappende en juichende publiek verzorgde de Rus maar liefst vijf extra geneugten.

Nog nagenietend van zoveel muzikaal plezier vroeg ik me af waarom het niet vaker zo gaat. Als een artiest werkelijk op topniveau staat te spelen of te zingen, dan wil iedereen toch nog wel meer horen? Waarom blijft het dan vaak bij één toegift, de standaard?

Aan de artiesten ligt het niet. Ik hoor wel eens van zangers dat ze drie toegiften klaar hebben liggen. Toch komt het in liederenseries als die in de Kleine Zaal van het Concertgebouw zelden zover. Mijn conclusie: het is toch echt het publiek zelf dat weinig toegeeflijk is.

Wellicht heeft het hele praktische redenen. Lang wachten voor de garderobe of in de parkeergarage is een naar vooruitzicht, dus zijn er altijd wel wat toeschouwers die snel de benen nemen. En als die schaapjes over de dam zijn… Of het zit gewoon niet in onze genen om met applaus en bravo’s te ‘bedelen’ om meer. Ook mogelijk.

Hoe dan ook: de gedachte dat het concert wat de artiest betreft best verlengd kan worden, zou toch aan de echte liefhebber moeten appelleren. Het is als een reuzespannende sportwedstrijd die, als je maar hard genoeg schreeuwt, nog een half uur langer doorgaat.

Laten we daarom harder schreeuwen! Na recitals en soloconcerten van buitengewoon niveau, maar bijvoorbeeld ook na weergaloos gebrachte aria’s in operavoorstellingen. Laten we de toegeeflijkheid van de artiesten beproeven en met gretige teugen genieten.

Dat is trouwens ook heel Nederlands. Hoe meer minuten muziek je los kan peuteren, hoe beter je geld besteed is.

Jos van Immerseel (foto: animaeterna.be).

Anima Eterna viert dit seizoen zijn 25e verjaardag en het koor Collegium Vocale is nog ouder, dat bestaat sinds 1970. Voor een tournee die Spanje, Frankrijk, Nederland en Duitsland aandoet, werden (in Anima-termen) enkele ‘fellows’ gevraagd mee te reizen met de Vlaamse ensembles. De bas Thomas Bauer, sopraan Andrea Lauren Brown en bas Harry van der Kamp zijn enkele van de solisten die meewerken aan de uitvoeringen van een Mozart-programma, met voor de pauze de Grabmusik KV42 en na de pauze het Requiem KV626.

Het optreden van Anima Eterna, Collegium Vocale en de solisten onder leiding van Jos van Immerseel had bijna iets van een cd-opname. De manier waarop de muziek van Mozart gisteravond in de Doelen in Rotterdam werd uitgevoerd, was geconcentreerd en zo ontdaan van alle theatrale vorm dat alleen nog de kern over bleef: de noten die Wolfgang Amadeus op papier zette.

Authentiek, zeker, maar wel een authenticiteit die uit de muziek spreekt en die nergens geforceerd werd. Eén van de laatste teksten die Mozart op zijn sterfbed in 1791 sprak –geciteerd in het boek Over Mozart gesproken van Wenneke Savenije – was dat hij zich had bevrijd van de ‘slavernij van de mode’. In die sfeer was ook het optreden van de ensembles. Oprecht zoekend naar de kern van Mozarts muziek, zonder academisch te worden en zeker zonder te zwelgen in het drama.

Bij het begin van het Requiem zag ik een dame een rij voor me opzij kijken naar haar gezelschap. Ze trok een zuinig mondje. De inzet van het koor viel kennelijk wat tegen. Die kan donderend en brullend zijn – en zo hoor je hem ook op veel opnamen – maar was in de uitvoering van Van Immerseel juist wat ingehouden. Het accent lag op de pauk en het koper. Pas in het Kyrie was er ruimte voor het koor om groter en ruimer te klinken.

De solostemmen hebben, hoewel er soms een lichte opera-touch hoorbaar was, niet veel ruimte om te excelleren. Toch stond er een kwartet vocalisten op het podium dat zich kon meten met de ervaring en kwaliteit van het koor, zo vaak bejubeld om zijn klank. Ik weet niet of ze ‘erop uitgezocht waren’, maar de sopraan, bassen, tenor en alt hadden in grote mate het vermogen muziek te maken in een organisch geheel, hun muzikale ego kleinmakend ten bate van het geheel.

De klank van de Grote Zaal van de Doelen werd in de stiltes vaardig benut door Van Immerseel. Hij gebruikte iedere milliseconde nagalm die de zaal bood om accenten te leggen. Zelden hoorde ik in de ‘bak’ van de parterre zulke heldere, transparante klanken.

Voor de pauze klonk de Grabmusik, een niet vaak gespeelde cantate die Mozart als elfjarige schreef voor Goede Vrijdag, uitgevoerd door twee solisten, bas Thomas Bauer en sopraan Andrea Lauren Brown. De stem van Bauer is donker en zeer wendbaar en uit zijn zang klonk een enorme beheersing van zijn instrument. Dat ging vrijwel gelijk op met de sopraan. De vorm van het werk, afwisselend recitatieven en aria’s door de solisten – alsof Bach meekeek – was niet heel spannend. Maar muzikaal was hoorbaar dat Mozart op elfjarige leeftijd zijn vorm al ruimschoots gevonden had.

Voor de operaliefhebber viel er weinig te halen. Wel Mozart, wel vocaal, maar geen overspelige graven, vreemdgaande keizers en wispelturige dienstmeisjes. Er was alleen de muziek. Toen dirigent Jos van Immerseel in het slotapplaus zijn partituur even in de lucht hield voor het publiek was dat misschien wel het enige theatrale element van de hele avond.

Natuurlijk, de heren orkestleden zagen er netjes uit, het koor stak in stemmig zwart en de dames-solisten hadden heur haar gedaan en droegen fraaie japonnen, maar die buitenkanten waren allemaal erg onbelangrijk. Het drama, de actie en de emotie kwamen uit de muziek en iedereen op het podium leek iets van zijn of haar ego in te leveren om die muziek te dienen.

Op zondagmiddag 10 juni is deze formatie met hetzelfde programma in het Amsterdamse Concertgebouw te horen. Als u denkt dat u dat Requiem nou wel gehoord heeft, zou de uitvoering door de Vlamingen en hun ‘fellows’ u nog wel eens kunnen verrassen.

(Foto: Annemie Augustijns)

Gelooft u in toeval? Ik niet. Het is ook niet toevallig dat de Vlaamse Opera nu op het thema ‘Carlos’ voortborduurt. Twee jaar geleden hadden ze nog de Franse versie van de Verdi-opera op de rol staan. In de voorstelling kon u niet alleen kennismaken met hoe het er aan het Spaanse hof aan toe ging, maar zelfs er actief aan meedoen (lees de volledige recensie).

Met Le Duc d’Albe heeft Antwerpen het lijden naar hun eigen land teruggehaald. Het verhaal in het kort: de afgezant van Philips, de bloederige hertog Alva, bestiert Vlaanderen met ijzeren hand. Hij heeft de graaf van Egmond laten onthoofden en Egmonds dochter Hélène zweert wraak.

Haar geliefde Henri de Bruges blijkt echter de zoon van Alva te zijn en als Hélène de tiran wil vermoorden, werpt hij zich tussenbeide. Henri dood, Hélène verbouwereerd en de naar Lissabon vertrekkende Alva wanhopig van verdriet. Einde opera. Als het libretto u enigszins bekend voorkomt dan heeft u gelijk: Verdi gebruikte het ook in zijn Siciliaanse Vespers.

Donizetti componeerde Le Duc d’Albe in 1839 voor Parijs, maar het werk is onafgemaakt gebleven. De reden was, om het even simplistisch te stellen, een strijd tussen de prima donna’s en daarna werd Donizetti ziek. Al een paar jaar na zijn dood werden er pogingen gedaan om de opera te voltooien. Men ging toen uit van de Italiaanse vertaling van het libretto.

In 1959 maakte Thomas Schippers zijn eigen einde aan de opera en her en der waren er opvoeringen. Echt bekend werd de opera echter nooit. Jammer eigenlijk, want hiermee is de weg naar Verdi (en ook Don Carlos) geplaveid.

In Antwerpen werd besloten om de opera terug te brengen naar zijn oorsprong, uitgaand van de onafgemaakte partituur en in het Frans. Voor de ontbrekende delen werd Giorgio Battistelli benaderd, een hedendaagse Italiaanse componist met veel succesvolle opera’s op zijn naam, waaronder Richard III (première in 2005 in Antwerpen).

(Foto: Annemie Augustijns)

Daar waar Donizetti de zanglijnen al had uitgeschreven, is het verschil met het origineel niet bijster groot. Al hoor je dat het anders klinkt, zoals in de grote, zeer ontroerende aria van Alva, aan het begin van de derde akte.

Pas in de laatste scène, een kwartier durend afscheid van de vader van zijn gedode zoon, hoor je Battistelli zelf. Ik vond het zonder meer prachtig. Stijlbreuk? Niet heus, want hoe kunnen wij weten hoe Donizetti het zou hebben gedaan als hij nu nog leefde? Op mij heeft de scène enorme indruk gemaakt en ik moest werkelijk tegen mijn tranen vechten.

De productie van Carlos Wagner is buitengewoon indrukwekkend. De beelden zijn heftig, maar nergens onsmakelijk. De openingsscène met het Madonnabeeld met het ‘kindeke’ in haar armen, dat alsmaar groter wordt om dan in de lucht uit elkaar te spatten – iets wat nog tweemaal herhaald wordt – zet je vast in de juiste richting te denken. En dan heb ik het niet alleen over de Beeldenstorm.

Le Duc d’Albe vertelt een verhaal over een wrede dictator. Moord, doodslag en wraak. Over een onderdrukt volk, die voor de wreedaard siddert en over de dappere opstandelingen die het aandurven om iets tegen hem te ondernemen. Maar het gaat ook over liefde. Tussen man en vrouw natuurlijk (we zijn in de opera), maar ook – of misschien voornamelijk – over ouderliefde. Ziehier de tiran die op zijn knieën voor de liefde van zijn zoon bidt.

De hele productie ademt ook iets liefelijks. De gruwelijke beelden van naakte lijken van de gedode opstandelingen zijn niet zozeer afschuwwekkend als triest. Zeer liefdevol worden ze door hun vrienden en verwanten in lijkwaden gerold.

De cast was zonder meer indrukwekkend, al vond ik niet alle stemmen even mooi. Rachel Harnisch (Hélène) heeft een zeer grote stem, waardoor zij makkelijk boven iedereen uitkwam en zelfs in ensembles goed te horen was. Stilistisch vond ik haar echter weinig Donizettiaans en haar timbre was voor mij te donker, te mezzoachtig. Veel compenseerde zij met haar sterke bühnepresence.

A.F. Vandervorst had haar een prachtig kostuum aangemeten. Strak leren lijfje, broek en laarzen, met daaroverheen een witte jurk, waardoor zij een half man, half vrouw was geworden.

Ismael Jordi was een hele goede Henri (zijn rol werd gesponsord door een Brugse Vriend van de Vlaamse Opera!). Zijn stem is niet groot en zijn timbre doet vaak aan dat van Flórez denken, iets waar je van moet houden, maar zijn hoogte is zonder meer prachtig en hij is een zeer overtuigende acteur.

(Foto: Annemie Augustijns)

George Petean was een formidabele Alva. Hij was herstellende van een ziekte (de voorstelling twee dagen daarvoor moest hij afzeggen). Toch klonk zijn stem als een klok. Hij straalde autoriteit uit en was angstaanjagend, ook mede door zijn verschijning: door zijn vele tatoeages en piercings had heel hij veel weg van een skinhead. Maar hij liet ook zijn zwakke kant zien en in zijn liefde voor zijn zoon was hij oprecht ontroerend.

De kleine rol van de bierbrouwer Daniel werd zeer goed gezongen door Igor Bakan. Zijn stem is diep en warm van kleur en zijn belcanto-begaafdheid onberispelijk. De jonge Litouwse basbariton maakt deel uit van het jonge ensemble van de Vlaamse Opera en ik zou mij toch echt moeten vergissen als hij niet een grote toekomst tegemoet gaat.

Ik kan mij geen betere dirigent voor het werk voorstellen dan Paulo Carignani. Hij hield het Orkest van de Vlaamse Opera strak in de teugels, maar tegelijk liet hij ze genoeg los om de ‘zanglijnen’ van de partituur te laten vloeien.

Om met een vrolijke noot te eindigen: De Geuze & Kriek sieren het programmaboekje en het bijzonder smakelijk biertje vloeide ook rijkelijk voor de aanvang van de opera, want iedere bezoeker werd op een ‘bolleke’ met gerstnectar getrakteerd.

Le Duc d’Albe is nog tot en met 2 juni te zien in Antwerpen en Gent. Zie voor meer informatie de website van de Vlaamse Opera. Bekijk ook de trailer.

Dido ile Aeneas van Holland Opera lijkt slechts in de verte op het origineel. Dat is op zich het ergste niet. Met een fris likje verf kan menig opera als herboren het podium opduiken. Met thema’s als oorlogsleed, liefde en verlating kan een regisseur tenslotte alle kanten op.

Scène met Aylin Sezer en Sinan Vural (foto: Holland Opera).

Verfrissend is deze Dido ile Aeneas naar mijn idee echter niet. Regisseuse Joke Hoolboom en muzikaal leider Niek Idelenburg braken de muziek en het plot van het origineel open om het stuk vervolgens te boetseren naar een mal die ergens anders al klaarlag. En die mal, die paste niet.

In de ‘actualisering’ is Dido als vluchtelinge opgesloten in vrouwengevangenis ‘Carthago’. De tot grimmige appèlplaats omgebouwde Veerensmederij, een staaltje prachtig decorbouw, staat onder leiding van twee bewaarders en hun baas, de Sorcerer – een uitmuntend spelende en zingende Arnout Lems. Die bewaarders zijn mannelijke equivalenten van de Witches. Minder vilein zo, maar wel indrukwekkender en beangstigender.

Aeneas (Sinan Vural) lijkt in de eerste videoprojecties het meest op een Shell-directeur: achter in een dure auto rijdt hij met een mobiel aan zijn oor schijnbaar onbewogen door een landschap van oorlog en destructie. Maar hij is een George Clooney, vertelt Hoolboom in het programmaboekje: een idealist die de wereld overtrekt om onrecht aan te kaarten.

Maar wacht eens even. Was Aeneas niet juist een door oorlog ontheemde vluchteling, en niet Dido? Hun rollen in de plot zijn vreemd verwrongen geraakt in de regie. En zo laat de vernieuwde opera meer vragen onbeantwoord. Wordt Dido nou aangerand door de twee bewaarders? Iets dergelijks klinkt niet terug in de muziek, niet in de tekst en evenmin blijkt het uit de opbouw van de plot of de karakteropbouw.

Gelukkig spreken Dido en Aeneas elkaars taal: ze zingen de ander afwisselend liefdevol, wraakzuchtig en deemoedig toe. Als de zangers even met rust worden gelaten door het regieconcept stijgen ze boven de puinhopen uit. Vooral de nog jonge Aylin Sezer in de rol van Dido maakt indruk. Haar ‘Remember me’ was een gelaagd genoegen. Graag meer!

Deze Sezer heeft, net als Sinan Vural Turkse wortels (bijkomend saillant detail natuurlijk, Troje lag in Turkije). Het was voor Hoolboom en Idelenburg een reden om aan de opera een aantal Turkse traditionele liederen op zeer fraaie lyriek uit de Perzische traditie toe te voegen.

Zowel Vural als Sezer zingen de liederen weemoedig en krachtig tegelijk. Maar toch, met of zonder Turkse lyriek: waren ze maar gewoon Dido, en gewoon Aeneas.

Dido ile Aeneas is nog tot en met 3 juni te zien. Zie voor meer informatie de website van Holland Opera.

Violeta Urmana (foto: Christine Schneider).

,,Tosca bevat een naturalistische directheid en rauwheid die nieuw was voor die tijd”, beschrijft de ZaterdagMatinee. ,,Giacomo Puccini zou er school mee maken.” En inderdaad. Tosca is één van de bekende opera’s uit de school van het verismo. En meer nog: één van de bekendste opera’s in het algemeen.

De ZaterdagMatinee sluit zijn Operaserie van dit seizoen af met een concertante opvoering van de opera. De cast onder Pinchas Steinberg wordt aangevoerd door Violeta Urmana, een dramatische mezzosopraan die vanaf 2002 op het dramatische sopraanrepertoire overstapte.

Naast Urmana is Giorgio Berrugi te horen als Cavaradossi, de schilderende geliefde van Tosca. Hij valt in voor Fabio Sartori. Ook invallend is bariton Paolo Gavanelli als Scarpia. Hij zingt in plaats van Roberto Frontali.

Andere optredens zijn er van onder andere Roberto Tagliavini als Cesare Angelotti, Luca Casalin als Spoletta en Matteo Ferrara als Sagrestano.

De uitvoering van Tosca begint om 13.00 in de Grote Zaal van het Concertgebouw. Radio 4 zendt de opera rechtstreeks uit. Zie voor meer informatie de website van de ZaterdagMatinee.

(Foto: Marco Borggreve)

Na La Traviata en Le nozze di Figaro sluit de Nationale Reisopera met nog een klassieker uit het operarepertoire zijn seizoen af: Lucia di Lammermoor van Gaetano Donizetti. Een klassieker die een opvallend klassieke aankleding krijgt van regisseur Wim Trompert, in zijn tweede Donizetti-enscenering voor de Reisopera.

Het verhaal van Lucia speelt zich af in Schotland. Dat betekent dat regisseurs doorgaans iedere associatie met Schotland proberen te vermijden. Zo niet Trompert. De met elkaar strijdende clans geeft hij ieder hun eigen ruit, wat niet alleen een op en top Schotse atmosfeer creëert, maar ook doeltreffend de conflicterende groepen articuleert.

Het drama speelt zich af tegen een fraai, dramatisch decor van John Otto, dat door videoprojecties van Thomas Bergmann en Willem Bramsche extra veel diepte krijgt. Met name de ruige zee in de eerste scène voegt veel grauwe spanning toe.

Het is een perfect ‘kader’ voor een meeslepende voorstelling. Maar zover komt het jammer genoeg niet. De personages krijgen daarvoor te weinig een eigen smoel. Hun spel vind ik te stijf en te statisch, waardoor ze op afstand blijven en het lastig is je in hun leed in te voelen. Waar de vormgeving een topproductie-in-de-dop is, blijft de dramatische uitwerking achter.

De muzikale invulling wisselt in niveau. Erg goed vind ik Peter Auty als Edgardo. Als zijn tenor in de hoogte net zo’n focus had gehad als in zijn andere registers, was zijn optreden helemaal top geweest, maar ook nu zinderen zijn hoge noten van drama en ademt zijn zang volop emotie. Zijn ‘Tombe degli avi miei’ in de laatste akte is zelfs indrukwekkender dan de waanzinscène van Lucia.

Lucia wordt vertolkt door Petya Ivanova. Technisch kan de Bulgaarse sopraan de partij makkelijk aan, maar als het om kleur, dynamiek en frasering gaat, gaat ze vrij stug door de avond. In de waanzinscène lukt het haar meer nuance in haar zang aan te brengen, wat direct een groot verschil maakt. Jammer dat ze die grote scène met één van haar – excusez le mot – mekkerende hoge noten afsluit.

(Foto: Marco Borggreve)

De rol van Enrico, de broer van Lucia, krijgt met Roland Wood een prima cast. Zijn zang mag dan wat eenkleurig zijn, over de lading van de woorden die hij zingt, kan geen enkel misverstand bestaan. Daarvoor siddert er drama in overvloed door zijn stem. Zuiver vocaal bekeken stunt hij bovendien met geweldige hoge noten.

De kleinere rollen als die van Raimondo (groots en warm gezongen door de Finse bas Mika Kares) en Alisa (een volumineuze Rea Claudia Kost) zijn uitstekend bezet. Verder gaat Het Gelders Orkest onder Antonino Fogliani zeer vlot door de avond. Soms wat te licht naar mijn smaak (haast fanfare-vrolijk), maar op de doorslaggevende momenten met passende ernst en zwaarte.

Deze Lucia haalt niet het onderste uit de kan, maar kan zeker bekoren. Een goede afsluiter van een goed Reisopera-seizoen. Hopelijk volgen er nog velen.

Lucia di Lammermoor wordt tot en met 1 juli nog twaalf keer opgevoerd. Zie voor meer informatie de website van de Nationale Reisopera.