Het was eerste kerstdag, 1971. In de Wiener Staatsoper leidde Josef Krips een nieuwe productie van La traviata, met de doorbrekende Ileana Cotrubas in de titelrol en naast haar de grootheden Nicolai Gedda en Cornell MacNeil. Het werd een doorslaand succes. Dankzij Orfeo d’Or is de avond nu her te beleven met een prachtige live-opname.

Live-uitvoeringen hebben iets bijzonders. Er is geen software om te zang te polijsten, geen tweede take om het nog eens over te doen, geen opnametechniek om voor een perfecte balans te zorgen. Het is de artiest die het helemaal zelf moet doen. Wat je ziet, is ‘the truest expression of the artist, the human being on stage’, aldus Domonique Meyer, de huidige directeur van de Wiener Staatsoper.

Het is dé bestaansreden van de serie Wiener Staatsoper Live bij het label Orfeo d’Or. In die serie brengt het beroemde operahuis met regelmaat live-opnames van gedenkwaardige voorstellingen uit zijn verleden op de markt.

De Traviata uit 1971 is een voorstelling die geheel in die serie thuishoort. De kerstuitvoering van Verdi’s werk was een daverend succes bij publiek en pers. En het is niet moeilijk te begrijpen waarom. De solisten slepen je volledig mee in hun hartstochtelijke emoties en het orkest is ‘top notch’.

Voor Ileana Cotrubas was het een grote avond. Nog maar 31 jaar oud had ze nog niet de grote reputatie die ze later zou genieten. Met haar vertolking van Violetta zette ze echter wel een forse stap voorwaarts. ‘Een ster is geboren’, schreef Der Kurier.

Haar optreden is hartveroverend. Haar jonge, dramatische geluid ademt één en al kwetsbaarheid, wat het onmogelijk maakt niet van haar te gaan houden tijdens haar noodlottige geschiedenis. In de laatste akte huilt haar stem onophoudelijk van het leed dat haar overkomen is. En dat met een klank waar je oren van gaan bloeien.

In Nicolai Gedda heeft ze een perfecte partner. Stijlvol en ‘gentleman-like’ als altijd geeft hij een gepassioneerde vertolking van Alfredo. Zijn palet aan uitdrukkingsmogelijkheden is zo rijk dat hij haast ieder woord een niet mis te verstane lading weet te geven, zoals in zijn sublieme ‘De’ miei bollenti spiriti’ en een zeer emotionele finale.

Cornell MacNeil is zo’n beetje dé Giorgio Germont, dus ook die derde hoofdrol is meer dan voortreffelijk bezet. Met zijn ronde, grote stem straalt hij zowel autoriteit als menselijkheid en medelijden uit, wat heel wat meer van hem maakt dan die cliché-vader met boze bedoelingen.

De eminente maestro Josef Krips, die voor de Tweede Wereldoorlog al zo’n 400 voorstellingen van meer dan 60 opera’s bij de Staatsoper had gedirigeerd, leidt het huisorkest op uitblinkende wijze. Zijn tempi vind ik soms wat traag, maar het drama laat hij in vele kleuren ontpoppen.

Grappig ‘detail’ is de bezetting van de rol van Flora met een jonge Edita Gruberova (23 jaar). Later groeide zij uit tot een beroemde sopraan.

Met een discografie van hier tot ginder blijft Traviata natuurlijk een werk waarvan iedere nieuwe opname er eigenlijk één te veel is. Niettemin is dit nieuwe stukje Orfeo-goud van harte aan te bevelen.

La Traviata is tot en met 24 februari 2012 in de Nederlandse theaters te zien in een productie van de Nationale Reisopera.

door Jordi Kooiman

Lees ook:

• Vers goud uit Wenen: Faust
  De uitgaven van Orfeo d'Or betreffen meestal legendarische voorstellingen uit een wat verder verleden. Maar ook vandaag de dag wordt er nog goud gevonden. Een Weense live-opname van Faust uit 2009 bijvoorbeeld. Beczala, Youn, Isokoski en Eröd zingen de sterren van de hemel en het orkest onder Bertrand de Billy is zielsverrukkend.... [...]
• De wereld in 40 operahuizen: Wenen
  Wat rond 1600 in Italië begon, is inmiddels een mondiaal fenomeen. Opera, je vindt het bijna overal. In een tamelijk roekeloze trip over de wereld worden veertig willekeurige operahuizen uitgelicht, met een kiekje en een praatje. In deel 39 de Wiener Staatsoper.... [...]
• Costello vervangt Villazón in Wenen
  Rolando Villazón heeft zijn enige twee optredens bij de Wiener Staatsoper dit seizoen, twee keer Rodolfo in La Bohème, afgezegd. Tenor Stephen Costello valt voor hem in, kort na een succesvolle reeks Roméo’s in Salzburg.... [...]
• Drie Don Giovanni’s in Wenen
  De Wiener Staatsoper heeft een nieuwe Don Giovanni geproduceerd. Een nogal merkwaardige: regisseur Jean-Louis Martinoty laat een wel zeer vrije interpretatie op het meesterwerk van Mozart los. En ook muzikaal is er jammer genoeg weinig waar het hart sneller van gaat kloppen. ... [...]
• Andreas Scholl zingt memorabele Oswald
  Een zanger zonder sterallures, zo kun je de wereldberoemde countertenor Andreas Scholl het beste noemen. Afgelopen maandag gaf hij in de Doelen een reprise van de muziekvoorstelling Oswald, over de kleurrijke middeleeuwse ridder Oswald von Wolkenstein. Een mooie, memorabele avond.... [...]