DNO’s Holländer raakt kant noch wal
Muzikaal heeft de nieuwe productie van Der fliegende Holländer van De Nederlandse Opera heel wat in huis. Helaas strandt al dat moois in de saaie, volstrekt irrelevante regie van Martin Kušej. Alweer een regisseur die een mooie opera omdoopt tot een zwak werk van eigen hand. Hoe doen ze dat toch?
Juha Uusitalo als Holländer (foto: A.T. Schaefer).
Het had zo mooi kunnen zijn. Die gedachte bleef het meest bij mij hangen na de première van Der fliegende Holländer bij De Nederlandse Opera, gisteravond (1/2) in Het Muziektheater. Het hád zo mooi kunnen zijn, als Martin Kušej gewoon z’n rotzooi had thuisgelaten.
Voor de romantische opera van Richard Wagner had De Nederlandse Opera (DNO) een interessante cast bijeengebracht. In de titelrol zong de imposante bas Juha Uusitalo. De Fin maakt flink carrière op het moment en het is te begrijpen waarom. Zijn grootse stem is een belevenis op zich.
Ik moet wel zeggen dat ik hem als Holländer niet altijd even overtuigend vond. Hij gaf ongeveer iedere noot een accent mee en smeerde de medeklinkers soms wel erg breed uit. Niettemin: d’r stond daar een kerel en die kerel kon zeker een potje zingen.
Catherine Naglestad was indrukwekkend als Senta. Ik vond het vooral knap hoe ze zelfs op vol volume een lieflijke, onschuldige klank wist te behouden. Een sfeer die ze versterkte met veel zachter gezongen passages, waar ik nu en dan de reden niet helemaal van snapte, maar die op andere momenten echt ontroerden.
Fraai vond ik ook Marco Jentzsch als Erik. Zijn stem was soms wel erg breekbaar, maar hij bracht zijn tekst zeer expressief en verhalend: over zijn emoties kon geen misverstand bestaan.
De ervaren Robert Lloyd zong een prima Daland en de volle mezzo van Marina Prudenskaja (Mary) mocht er zeker zijn. Oliver Ringelhahn vond ik minder als Steuermann. Gezien zijn rol had hij van mij wel wat ruiger mogen zijn.
Koor en orkest waren onder leiding van oud-chef-dirigent Hartmut Haenchen uitstekend. Het Nederlands Philharmonisch Orkest was erg spannend en uitgebalanceerd, het DNO-koor overweldigde je in de slotscène met een geweldige climax.
Der fliegende Holländer volgens Kušej (foto: A.T. Schaefer).
Maar helaas, al deze pogingen om de karakters en het verhaal tot leven te wekken, verzopen in de regie van Kušej. Alles wat Der fliegende Holländer Der fliegende Holländer maakt, verwaterde in de handen van de regisseur tot een onherkenbaar en bovenal zeer saai schouwspel.
Dat het decor niets te maken had met het verhaal en dat je voortdurend liep te gissen naar de betekenis van allerlei handelingen op het toneel (en het uiteindelijk maar opgaf), was nog tot daar aan toe. Maar dat de regisseur er niet in slaagde de personages ook maar enige kleur te geven, was een pijnlijk gemis. Ik kreeg geen moment een band met één van de karakters; ze bleven mijlenver op afstand.
Ik geloof graag dat Kušej allemaal prachtige, artistiek verantwoorde betekenissen in zijn regie heeft gelegd, maar in de praktijk walsden zijn vage ideeën ongegeneerd over componist, librettist en uitvoerenden heen. Zodanig dat de voorstelling niet meer om het lijf had dan de topless dames die me halverwege de avond uit mijn slaperige toestand deden opschrikken.
Ik dacht (en hoopte) dat we met de Salome van Peter Konwitschny de flop van het seizoen wel hadden gehad. Kušej dient zich nu echter aan als een serieuze opponent in de strijd. Zeker met zijn inventieve finale, waarin Erik zowel de Holländer als Senta neerknalt met zijn geweer. Want je moet toch vooral niet doen wat er in het verhaal staat. Dat is hopeloos ouderwets.
Der fliegende Holländer is tot en met 28 februari nog acht keer te zien in Het Muziektheater in Amsterdam. Zie voor meer informatie de website van De Nederlandse Opera.
door Jordi Kooiman
Richard Wagner
Uitgevoerd door: Nederlands Philharmonisch Orkest en Koor van De Nederlandse Opera onder leiding van Hartmut Haenchen.
Solisten: Juha Uusitalo, Catherine Naglestad, Marco Jentzsch, Robert Lloyd, Marina Prudenskaja en Oliver Ringelhahn.
Regie: Martin Kušej.
Bezocht op 1 februari 2010 in Het Muziektheater - Amsterdam.
Lees ook:
- Trailer: Der fliegende Holländer van DNO
Maandag 1 februari ging een nieuwe productie van Der fliegende Holländer in première bij De Nederlandse Opera. Het premièrepubliek reageerde enthousiast op zangers, koor en orkest, de regie van Martin Kušej werd gemengd ontvangen.... [...] - Romantische Wagner in première bij DNO
Maandag 1 februari gaat een nieuwe productie van Der fliegende Holländer in première bij De Nederlandse Opera. De regie is van de hand van Martin Kusej, dirigent Hartmut Haenchen keert voor het eerst sinds 2007 weer terug op de bok van Het Muziektheater.... [...] - Drie Fliegende Holländers van formaat
In februari presenteert De Nederlandse Opera een nieuwe productie van Der fliegende Holländer in Amsterdam. Van de diverse opnames en registraties van de romantische opera van Richard Wagner worden er hieronder drie besproken. Bij wijze van kijkvoer voor de liefhebber.... [...] - Kinderopera tijdens Bayreuther Festspielen
BAYREUTH – De beroemde Bayreuther Festspielen brengt dit jaar ook een speciale opera voor kinderen. Dat kondigde festivalleidster Katharina Wagner vandaag aan, bericht de Duitse krant Bild. ... [...] - Opera over de grens
In de regelmatig terugkerende rubriek ‘Opera over de grens' worden belangrijke premières die onlangs in internationale operahuizen plaatsvonden op een rijtje gezet. Deze keer een steroptreden van Netrebko in Baden-Baden, Gruberova in München en het hernieuwde leven van een befaamd festival in Polen. ... [...]
(Nog geen stemmen)
Loading ...
En Marc Chahin, hoofd Communicatie van DNO, verklaarde in het radioprogramma “Een Goedemorgen Met” nog wel dat we in het Muziektheater de beste operaregisseurs ter wereld hebben! Zie mijn stukje op deze site onder http://www.operamagazine.nl/links .
DNO is een Ministerium für Operasicherheit geworden: een naargeestige artistieke oligarchie die de belangen van het publiek volstrekt ondergeschikt heeft gemaakt aan haar monomane streven om een vooraanstaande positie onder de mondiale operahuizen te verwerven. Wie protesteert, wordt onmiddellijk besmet verklaard. Luister in het genoemde TROS-programma maar eens terug hoe volstrekt respectloos Rita Kohnstamm door Chahin wordt afgeserveerd.
No matter what, al moeten we min of meer zelfverklaarde gekken (Konwitschny) aan het werk zetten, WIJ ZULLEN SPRAAKMAKENDE PRODUCTIES NEERZETTEN.
Perchè, perchè, Signore, perchè me ne rimuneri così ?
(Uit de opera Tosca. Tosca was een huisvrouw in het Dresden van 1930 en emigreerde met haar geliefde, Scarpia, naar Canada om een schapenfokkerij te beginnen.)
Laat ik voorop stellen dat ik heb genoten gisteren. Het was een genot om een dirigent van het kaliber Haenchen weer aan het werk te mogen horen. Achteraf gezien is het afscheid van Hanechen en de volstrekt mislukte opvolgingen (de Waard en Metzmacher) één van de grote missers geweest. Grote verrassing was voor mij Catherine Naglestad als Senta. Zij heeft een prachtig volle romige stem met veel lyrische mogelijkheden.
De regie vond ik niet storend, wel weinig effectief en verrassend vlak voor een regisseur als Kusej die toch wel al een aantal zeer fraaie indringende producties op zijn naam heeft staan. Overigens heb ik niets tegen het veranderen van handelen als dat maar effect heeft en past binnen een duidelijk (dus ook voor de kijker) regieconcept. Ik heb niemand echt bezwaar horen maken tegen de versie van Kusej van het slot van Lady Macbeth of het slot Don Carlo van Decker. Dit slot was dusdanig dat meer vragen opriep dan oploste of volgde uit een logisch te volgen concept van de regisseur.
Helemaal eens met de heer Kooiman. Kušej is een klootzak, maar die tieten waren wel lekker.
Moet ik dan weer, zoals met Salome, met mijn ogen gesloten zitten en alleen maar luisteren? Help!!
Bedankt Jordi voor deze weer zeer gedetailleerde recensie. Na Salome koop ik geen kaarten meer van te voren en wacht de recensies af. Scheelt me geld en tijd. Er zijn de laatste tijd zowiezo altijd nog kaarten te krijgen vlak van te voren, zelfs bij de Last Minute Ticket Shop voor half geld. Logisch, want met dit soort produkties jaag je je publiek weg. En doe je het daar uiteindelijk niet voor?
Afgelopen zondag heb ik de voorstelling gezien en ik heb genoten van de muzikale inhoud. Het Nederlands Philharmonisch Orkest, o.l.v. Hartmut Haenchen was uitstekend op dreef en de solisten mochten er ook zijn, vooral Juha Uussitalo als de Holländer en Catherine Naglestad als Senta.
Zij hebben grote indruk op mij gemaakt.
De enscenering heeft mij niet gestoord, behalve dat de Holländer en Senta werden gedood door geweerschoten van Erik. Dit doet afbreuk aan het verhaal en is absoluut niet geloofwaardig.
Hou nou toch eens op met dat hopeloos geklaag en dat beter weten van de recencenten. Kom dan niet naar Amsterdam. Ik vond het prachtig, en zo met mij heel veel mensen. Prachtig die regie. Nee Salome was inderdaad het slechtste in tijden, maar dit was zeer boeiend.
Bedankt!
Gisteravond 16/2 naar Der Hollander geweest. Ten eerste was het muzikaal een spectakel. Het orkest is prachtig en met name Senta en de Hollander worden prachtig gezongen.
De regie vond ik niets toevoegen, maar ook zeker niet storend. Bijvoorbeeld het naakt in de 2e akte heeft geen enkele functie, de bemanningsleden die achter de klap deuren worden neergeschoten (??) net zo min. De eerste ontmoeting tussen Senta en de Hollander leek mij in eerste instantie goed opgezet. De (fysieke) afstand tussen beide verbeeld in mijn optiek het ongeloof dat ze elkaar eindelijk ontmoeten. Senta die al tijden zwijmelt bij een schilderij van de man die nu voor haar neus staat en de Hollander die nu zijn verlossing voor ogen ziet. Maar aangezien beide karakters geen stap dichter naar elkaar toekomen tijdens de scene, heb ik mijn mening bijgesteld.
Het deed denken aan Le nozze di Figaro waar er een kast (en dus 10 meter) tussen Cherubino en de gravin in staat als hij zijn liefdes lied zingt.
Ik zie geen enkele emotionele ontwikkeling in de regie in tegenstelling tot de muziek. Dat ene kusje aan het eind van de scene lost dat zeker niet op.
Dit was voor mij de eerste keer dat ik de Hollander zag en ik kan me voorstellen dat een goede regie veel toe kan voegen. Dat was dan zeker een gemiste kans.
Desalniettemin ontneem je jezelf 2,5 uur luisterplezier, door vanwege de regie niet naar deze voorstelling te gaan. Zo goed was het muzikaal gezien namelijk!
Naar aanleiding van Pierre Grotens die de Holländer zo prachtig vond vindt dat je het niet beter moet willen weten dan recensenten. De voorstelling was muzikaal inderdaad zeer fraai: prachtige Holländer en Senta, indrukwekkende ensemblescènes. Maar de enscenering had echt niets met Wagners bedoelingen en muziek te maken. Het gaat hier om Wagners eerste opera waarin Erlösung centraal staat,het thema waardoor hij zijn leven lang gefascineerd is geweest en dat hem tot zijn meest indringende muziek heeft geïnspireerd. De persoon van de eeuwenlang dolende Holländer past in een traditie die al vanaf de oudheid zielen beschrijft die door een vloek zijn getroffen en niet tot rust kunnen komen, behalve van zeer verlost worden door een zich opofferende andere ziel.De Holländer moet daarvoor eens in de 7 jaar aan land om voor zijn verlossing een vrouw te vinden die hem (bij God!) eeuwige trouw zweert. Het gaat erbij Wagner dus om dat Holländer en Senta zich beiden bewust moeten worden van het hogere verlossingsdoel. Dat is niet een soort verliefdheidsverhaaltje, Senta is ook niet een verliefd gansje maar een zelfbewuste vrouw die weet wat haar lot zal zijn. Buiten redding van de Holländer bestaat er voor haar niets, buiten Senta bestaat er hier voor de Holländer niets. Zij gaan in elkaar op zoals later Tristan en Isolde in elkaar op zullen gaan. Om deze typisch wagneriaanse problematiek om te bouwen tot een slap driehoeksverhaaltje is barbarij, net als het soapy vrouwengedoe plus nog een dot multicultiraliteit (dan hebben we dat ook weer gehad!). Helemaal absurd is natuurlijk dat Erik de Holländer dood schiet, iets wat niet mogelijk is omdat de Holländer niet kan sterven, dat is juist zijn tragiek! Alleen verlossing door een vrouw kan hem redden.Maar ook Senta wordt neergeknald, kennelijk heel gewoon in het universum van Kusej. Dus: fijn dat Grotens zo genoten heeft, maar dan toch niet van een opera van Wagner.
Ik kom er net vandaan en moet zeggen dat ik absoluut genoten heb – het orkest, de dirigent en de zangers waren op ontzettend hoog niveau bezig. Ook ik vond de regie over de linie niet storend, op de eindschoten na. De Holländer had beter van het richeltje af kunnen springen, de zee in, en dan Senta er achteraan. Dat was logischer geweest.
Daarnaast zaten er echter ook wel wat vondsten in de regie – zo vond ik het moment waarop Senta en de Holländer elkaar voor het eerst echt zien mooi – je hoeft ze niet tegen elkaar aan te laten kroelen om te laten zien dat er een directe connectie is tussen die twee. Ik kreeg dus wel een band met ze.
Wat mij betreft dus beslist geen concurrentie voor Konwitschny op het gebied van verschrikkelijke producties!
Ik ben het totaal niet eens met Piet Holthuis. Ik ben zeker geen kenner van opera maar ik vond de regie echt heel prima. Mensen willen dolgraag allerlei diepe betekenissen aan dingen geven, of die er wel of niet zijn doet er helemaal niet toe. Het gaat erom dat je dik 2 uur vermaakt wordt en dat het mooi is om te zien.
Je kan best moeilijke doen over de inhoud van de opera en of het verhaal wel of geen geweld wordt aangedaan maar eigenlijk is dat geneuzel in de marge.
De meeste mensen die ik gesproken heb vonden het prachtig, maar zoals bij elke voorstelling, muziek theatre wat dan ook heb je er altijd wel een paar azijn pissers tussen zitten die het niet in de spirit van de schrijver, componist etc. vind. Meestal zijn dat de zogenaamde kenners en recensenten. Laten dat nu ook de mensen zijn die vaak het hardt schreeuwen
Ik ben dus echt de enige hier die verder niet zoveel met Wagner heeft, en die vooral uit nieuwsgierigheid naar wat Kusej ervan maakt naar deze productie is gegaan?
Tsja…
wij bezochten deze opera op 25 februari. Prachtige avond! Nou ja, over de regie valt te twisten, maar die was was mij betreft niet erg storend, af en toe best mooi, en zeker niet te vergelijken met die malle Salome. Uitgezonderd dat merkwaardige zelfbedachte slot dan. Wie bedenkt er nou om die arme Erik een geweer in zijn handen te duwen om zijn grote liefde neer te schieten, terwijl hij tegelijk zingt: Red haar! Hmmm.
Die blote borsten zijn trouwens mij niet opgevallen. Misschien zaten we net verkeerd. Of er is een verstandig iemand tot het kloeke besluit gekomen om ze maar te annuleren.
Desalniettemin: het was zeer de moeite waard om te gaan.
Laat uw reactie achter!
Kalender
Recentste berichten
Archief
Video
advertentie
Recente reacties
Meest besproken
Meest gelezen