Home » Operarecensie

Isabel Leonard is fenomenaal als Marnie

Rotterdam11 november 2018 2 reacties

In de bioscoopserie van de Metropolitan Opera werd zaterdag Nico Muhly’s nieuwe opera Marnie uitgezonden. Het libretto van Nicholas Wright is gebaseerd op de roman Marnie van Winston Graham, maar het verhaal is vooral bekend door de gelijknamige film van Alfred Hitchcock uit 1964. Mezzo Isabel Leonard bracht de titelheldin op fenomenale wijze tot leven.

Isabel Leonard als Marnie met Christopher Maltman als Mark Rutland. (© Ken Howard / Met Opera)

Marnie is het verhaal van een aantrekkelijke jonge vrouw die voortdurend een andere identiteit aanneemt, steeds met de initialen MH. Bij aanvang leren we haar kennen als Mary Holland, ondanks haar keurige kleding een wat onopvallende kantoorbediende met opgetrokken schouders. Als haar baas Strutt haar een hand geeft en een lift aanbiedt, is dat voor haar een signaal dat Mary Holland dringend dient te verdwijnen.

Ze wacht tot iedereen is vertrokken en rooft vervolgens de brandkast leeg. Tegelijkertijd is te zien hoe ze zich opricht; plotseling kracht, vitaliteit en bovenal zelfverzekerdheid uitstralend. Terwijl Marnie in een monoloog nadenkt welke identiteit ze nu weer zal aannemen, wordt ze omringd door een viertal lookalikes. Dit kwartet symboliseert haar eerdere personages en zal de rest van de avond op sleutelmomenten Marnies handelingen van commentaar voorzien.

Behalve het vrouwenkwartet wordt Marnie ook regelmatig gevolgd door een groepje mannen, voor het eerst in beeld bij de diefstal van Strutts geld, de lonen voor komende week. Zij staan voor de wijze waarop zij zich door mannen bekeken en bedreigd voelt, altijd en overal. Marnie lijdt duidelijk onder een aantal gedragsstoornissen, te weten kleptomanie en een allesoverheersende afkeer van mannen. En misschien nog wel meer.

De feitelijke actie begint als Marnie een nieuwe baan krijgt op het kantoor van een grote drukkerij. Haar nieuwe baas is de jonge weduwnaar Mark Rutland, een klant van Strutt die doet alsof hij haar niet heeft herkend en zwijgt over het feit dat ze zich onder een andere naam presenteert en van brunette in blondine is veranderd. Rutland vermoedt dat zij achter de beroving van Strutt zit, maar wordt door haar geïntrigeerd en wil meer over die geheimzinnige vrouw te weten komen.

Marnie lijdt onder een allesoverheersende afkeer van mannen. (© Ken Howard / Met Opera)

Tal van verwikkelingen volgen, waarin Marks broer Terry, Marks moeder, Marnies moeder en een aantal bijfiguren een grotere rol spelen dan noodzakelijk. Op dit punt is Hitchcock aanmerkelijk economischer omgegaan met het beschikbare materiaal. Waar het op uitdraait, is dat Mark Marnie probeert te kussen, wat voor haar het signaal is om de benen te nemen. Als ze voor haar vertrek gewoontegetrouw eerst de brandkast leeg wil halen, wordt ze door Mark betrapt. Hij stond gewoon op haar te wachten.

Het zelfbewust ogende ijskonijn Marnie is nu plots afhankelijk geworden van een man – haar grootste angst. Hij chanteert haar met de dreiging naar de politie te gaan, tenzij ze met hem trouwt. Marnie stemt toe, maar zegt tegen zichzelf dat hij haar nooit en te nimmer zal aanraken. Na een paar dagen die houding getolereerd te hebben, probeert Mark haar op hun huwelijksreis te verkrachten. Ze kan zich aan hem ontworstelen en probeert zelfmoord te plegen.

In een scène bij de psychiater wordt duidelijk waarin de oorzaak van Marnies psychische problemen gezocht moet worden. Ze heeft haar pasgeboren broertje gedood door hem stil te houden onder een kussen. Haar moeder ontving op dat moment een soldaat om de kost te verdienen. Als vervolgens haar enige grote liefde, het paard Forio, na een ongeluk moet worden afgemaakt, begint Marnies onttakeling. Mark heeft haar in zijn macht en zij begint langzaamaan haar afkeer voor hem te verliezen. Het is een mooi voorbeeld van het stockholmsyndroom.

In de slotscène wordt duidelijk dat niet Marnie, maar haar moeder de baby heeft laten stikken. Tegelijkertijd wordt ze gearresteerd voor de serie berovingen die ze heeft gepleegd. Plotseling verlost van de schuld waar ze jarenlang onterecht onder gebukt ging, zegt ze, met geboeide handen: “Eindelijk vrij.”

Hitchcock blondes

Regisseur Michael Mayer en zijn team hebben van dit nieuwe werk een zeer geslaagde productie weten te maken. De wisselende locaties en situaties worden met relatief eenvoudige middelen zeer aanschouwelijk gemaakt en zien er erg verzorgd uit.

De meeste aandacht lijkt echter te zijn uitgegaan naar Marnies kleding, ontworpen door Arianne Philips. Gedurende de voorstelling wisselt ze vrijwel bij voortduring van kostuum, en wat het ook is, het ziet er prachtig uit. Nu is de beeldschone Isabel Leonard ook wel bij uitstek geschikt om al die jurken en pakjes met flair te dragen. Het is bij vlagen alsof de opera speciaal voor haar is gemaakt.

Iestyn Davies eiste als Terry veel aandacht op. (© Ken Howard / Met Opera)

Het orkest speelt in Muhly’s werk slechts zo nu en dan een nadrukkelijke rol. Veelal is de begeleiding vrij onopvallend. Maar als hij eens uitpakt, met vol orkest of juist met intieme soli, dan komt het orkest echt tot leven. De door Muhly gecomponeerde zanglijnen blijven binnen een beperkt bereik, met weinig uitschieters naar boven en zeker niet naar beneden. De rol van Terry is zelfs toebedeeld aan een countertenor. Iestyn Davies wist in deze rol veel aandacht voor zich op te eisen.

Bariton Christoper Maltman gaf uitstekend invulling aan de partij van Mark Rutland. Je moet wel het filmpersonage Sean Connery uit je hoofd zetten om hem als acteur een faire beoordeling te geven, maar ook op dat punt wist hij zich goed staande te houden. Dat de filmbeelden zich kunnen opdringen, wordt uitgelokt door Marnie te presenteren als het evenbeeld van Tippi Hedren, de laatste uit de serie koele ‘Hitchcock blondes’. Ze kwam na afloop van de première ook nog even op het toneel om zich te laten fêteren.

Isabel Leonard kon die vergelijking gemakkelijk aan. Ze brengt een filmsterlook naar de opera en kan niet alleen heel goed zingen, maar ook nog eens fantastisch acteren. Met name door de close-ups is goed te zien wat ze allemaal kan met haar gezicht. Als Terry zich fysiek aan haar opdringt, laten haar lichaamstaal en de viscerale afkeer in haar gelaatsuitdrukking niets aan de fantasie over. Marnie is een grote rol en Leonard stond dan ook bijna voortdurend op het toneel. En als ze er stond, ging alle aandacht naar haar uit. ‘She owned the stage.’

Dirigent Robert Spano debuteerde voor het orkest van de Metropolitan Opera. Hij kan terugkijken op een geslaagde avond. Goed optreden ook van het koor, met een uitgekiende choreografie van Lynne Page. Een geslaagde productie van een nieuw werk, dat is een goed begin. Maar zoals zo vaak zullen we ook hier moeten afwachten of het stuk zich een plek binnen het repertoire zal weten te verwerven.

De volgende New Yorkse productie die live in bioscopen, waaronder Pathé Schouwburgplein, te zien is, is La traviata op 15 december. Zie voor meer informatie de website van Pathé.

door

Marnie
Nico Muhly

Uitgevoerd door: Koor en orkest van de Metropolitan Opera onder leiding van Robert Spano.
Solisten: Isabel Leonard, Christopher Maltman, Iestyn Davies e.a.
Regie: Michael Mayer.
Bezocht op 10 november 2018

2 reacties »

  • Stefan Caprasse zei:

    Dit is sterke nieuwe opera en met heel toegankelijke muziek! Wellicht zou men kunnen verlangen naar één melodietje dat wat langer blijft hangen maar het geheel is heel mooi geschreven voor de solisten, het koor en het orkest.

    En allen waren geknipt voor hun rol, Zowel Maltman (cynisch maar toch van Marnie houdend), Davies (ook cynisch maar steeds de waarheid zeggend), de twee moeder…
    En NATUURLIJK Isabel Leonard, vokaal maar vooral scenisch adembenemend!
    Als men deze opera ooit herneemt (wat toch zou moeten!) zullen ze wel een zangeres-actrice met dezelfde uitstraling moeten vinden! (Joyce diDonato? Elina Garanca?) EN vier evenwaardige “lookelikes”. Met maquilering kan men veel maar zoals hier vier zangeressen vinden die ZO op haar leken, dat was een “tour de force”!

    De toekomst zal weer uitwijzen of dit werk een toekomst zal hebben maar van mij mag het wel…

    De analogie met ‘De zaak Makropoulos’ viel ook op: Ook Marnie gebruikt steeds dezelfde initialen voor al haar ‘verschijningen’.

    Grappig was ook het filmpje waar achter de schermen de veelvuldige (!) en snelle(!) kostuumwisselingen getoond werden!

  • Rudolph Duppen zei:

    De muziek van “Marnie” is toegankelijk maar ook vrij kleurloos. De handeling wordt gedreven door de plotwendingen maar niet door de muziek. Die begeleidt vooral. De opera zit zeer vakkundig in elkaar en de uitvoerenden doen er alles aan om het werk tot leven te brengen.Het ziet er prachtig uit en de regie is zeer effectief.”Marnie” was niet één van Hitchcock’s beste films maar er zaten wel onvergetelijke scenes in. Dat kan ik van deze opera niet zeggen.Isobel Leonard zal ik echter niet gauw vergeten. Ik verheug me op haar optreden in “Les Dialogues des Carmelites” later in het seizoen. Nico Muhly schijnt nu bezig te zijn met een opera over Agatha Christie.

Laat uw reactie achter!

Hieronder kunt u een reactie geven op dit artikel.

Operaliefhebbers: wees aardig voor elkaar. Houd het taalgebruik netjes en blijf bij het onderwerp.