Violetta als webcamgirl in Berlijn
Na Aida in de Staatsoper bezocht Peter Franken een andere opera uit het ijzeren repertoire: Verdi’s La traviata, ditmaal in het Schiller Theater, het tijdelijk onderkomen van de Komische Oper voor de duur van de renovatie. Het was een redelijk geslaagde voorstelling waarin de 19e en 21e eeuw onbekommerd door elkaar liepen.
De enscenering van Nicola Raab actualiseert de prostitutie component van het verhaal door van Violetta, Flora en hun lotgenoten webcamgirls te maken. Tegelijkertijd houdt ze zoveel als mogelijk een tijdsbeeld aan dat het Second Empire oproept en redelijk aansluit bij het libretto.
Bij aanvang zien we Violetta binnenkomen in haar woning, een vrijwel kale ruimte waarin prominent een laptop staat opgesteld. Ze ontdoet zich van haar jas en bovenkleding en haalt een röntgenfoto uit haar tas. Vanuit de zaal is duidelijk zichtbaar dat de longen zwart zijn gekleurd: ze heeft zojuist de diagnose longkanker gekregen en direct alvast een witte rouwkrans laten bezorgen. De laptop wordt ook gebruikt om zichzelf te bekijken, als ware het een spiegel. Maar het is duidelijk dat ze aan de kost komt als sekswerker die veel mannen bereikt zonder met hen contact te hebben. Het benadrukt de eenzaamheid waarin ze verkeert.
Gekleed in een klassiek ‘lijfje’ krijgt Violetta van Flora een hoepelrok aangereikt en transformeert ze in een 19e eeuws personage. Haar huisbediende Annina gaat gekleed in een modern mantelpak. De heren op het feest zijn in jacquet en dragen een hoge hoed. Op het platteland maakt Germont sr. zijn opwachting in zwart overhemd en broek, maar krijgt na zijn gesprek met Violetta van haar een eenzelfde jacquet en hoed aangereikt zodat hij niet uit de toon zal vallen op Flora’s party. Daar zien we een reeks vrouwen achter hun laptops, gekleed in 19e -eeuwse wijdvallende jurken. Met hun mobiel maken ze foto’s onder hun rok die door heren in moderne outfit op hun telefoon worden bekeken.
Van de röntgenfoto is een stapeltje kopieën gemaakt. Violetta laat er eentje zien aan Germont als ze hem een ‘brief’ toont. Alfredo haalt een pak foto’s uit zijn zak en gooit het Violetta in het gezicht, bij wijze van bankbiljetten. Violetta gaat binnenkort dood, daarover bestaat geen twijfel en iedereen zal het weten. Alleen dat duurde Germont te lang; hij moest en zou nu zijn zin krijgen.
Al met al voegt deze Traviata weinig toe aan wat er zoal de laatste jaren aan regietheater is geproduceerd. Voornaamste wapenfeit binnen de Berlijnse context is dat alle drie de operahuizen nu een Traviata op het programma hebben staan.
De voorstelling in het Schiller Theater moest het duidelijk van de zang hebben en daarin werd ruimschoots voorzien door Martina Russomano in de titelrol. Zij is een nog jonge sopraan met inmiddels al een grote staat van dienst en Violetta is een kolfje naar haar hand. En wat ik altijd zo belangrijk vind: ze kan heel zacht zingen. Trefzeker in het midden en hoge register, smetteloze hoge tonen en coloraturen, het complete pakket. Een Violetta om te zoenen zogezegd. Ze kreeg goed weerwerk van José Simerilla Romero als Alfredo die behalve door zijn zang vooral veel indruk wist te maken met zijn acteerwerk in de tweede akte.
Bariton Andrei Bondarenko viel helaas ernstig tegen. Vermoedelijk moest hij door een verkoudheid of keelontsteking heen zingen. Doordat hij ouwelijk was geschminkt hield ik hem voor iemand wiens stem wellicht versleten was. Eerlijk gezegd was ik blij toen hij ‘klaar’ was met Violetta in de tweede akte.
Het kostuumontwerp was van Annemarie Woods, het decorontwerp van Madeleine Boyd. Andreas Sanguinetti had de muzikale leiding over een goed spelend orkest van de Komische Oper met uitblinkend solisten in de blazerssectie.
La traviata is nog te zien op zondag 17 mei.
Verder kijken, luisteren en lezen
Er zijn nogal wat recensies op Place de l’Opera van La traviata. Hier een paar compleet verschillende ensceneringen besproken.
La traviata in Amsterdam en Parijs in 2025
In 2017 analyseerde Peter Franken drie grote Verdi opera’s, waaronder La traviata.
De auteur
