Home » Achtergrond

Claudio Abbado (1933- 2014) overleden

Bologna20 januari 2014 6 reacties

Claudio Abbado is overleden. Hij stierf maandag in zijn huis in Bologna. De Italiaanse dirigent, die tot de grootsten van zijn tijd wordt gerekend, was de laatste jaren ziek, maar werkte niettemin door. Tijdens zijn loopbaan dirigeerde hij tientallen opera’s, waarvan er meer dan twintig op plaat verschenen.

Claudio Abbado (foto: Felix Broede / Deutsche Grammophon).

Claudio Abbado (foto: Felix Broede / Deutsche Grammophon).

Over zes dagen zou bekend worden of Abbado’s nominatie voor een Grammy, de prestigieuze Amerikaanse muziekprijs, zou leiden tot een derde onderscheiding. Hij zal het niet meer meemaken.

Claudio Abbado werd tweemaal eerder onderscheiden met een Grammy en werd tijdens zijn leven geëerd met het Grootkruis van het Légion d’honneur en het Bundesverdienstkreuz. Hij ontving eredoctoraten van de universiteiten van Ferrara, Cambridge, Aberdeen en Havana. Recent benoemde de Italiaanse president Napolitano hem tot ‘Senator voor het leven’. De vergoeding die daarbij hoort, schonk de maestro aan projecten voor muziekeducatie.

Abbado werd  in 1933 geboren in Milaan in een gezin vol muziek. Zijn vader was de violist Michelangelo Abbado. Hij studeerde aan het Giuseppe Verdi Conservatorium in Milaan en later in Wenen bij Hans Swarowsky.

Zijn debuut maakte hij in 1960 in de Scala van Milaan, waar hij in de voetsporen trad van onder anderen Arturo Toscanini, Tullio Serafin en Carlo Maria Giulini. Hij werd er acht jaar later, in 1968, benoemd tot chef-dirigent. Abbado was toen pas 35 jaar oud. Hij zou 18 jaar bij de Scala in dienst blijven.

In de periode na zijn debuut kreeg hij de kans samen te werken met grote namen als Leonard Bernstein in New York en Herbert von Karajan in Wenen. In Salzburg stond hij voor het eerst, in 1965, voor de Wiener Philharmoniker. Aansluitend aan zijn periode bij de Scala in Milaan was hij drie jaar muzikaal leider van de Wiener Staatsoper in de periode tot 1991.

De musici van de Berliner Philharmoniker kozen Abbado aan het eind van 1989 – een periode van grote politieke verandering in Duitsland – tot de opvolger van Karajan. Naast het reguliere repertoire nam de dirigent ook initiatieven als ‘Berliner Begegnungen’, waarbij jonge musici de kans kregen om met ervaren collega’s samen te werken.

In 2000 werd Abbado getroffen door maagkanker, maar hij keerde toen hij voldoende hersteld was weer terug op de bok voor het Berlijnse orkest.

Passie

Abbado heeft altijd veel aandacht gehad voor moderne componisten. Hij dirigeerde werk van zijn landgenoot Luigi Nono en van componisten als Stockhausen en Rihm. Met het festival WIEN MODERN legde hij in 1988 een basis voor moderne muziekuitvoeringen in Wenen.

Kansen geven aan jong talent was een passie van Claudio Abbado. Hij richtte het European Union Youth Orchestra op, dat in 1981 verder ging als het Chamber Orchestra of Europe. Hij begon ook het Gustav Mahler Youth Orchestra, in 1986, en startte in 2003 het hooggewaardeerde Lucerne Festival Orchestra. Hij werd in 2004 muzikaal en artistiek leider van het Mozart Orchestra in Bologna. Dat kondigde onlangs aan te stoppen.

Met het koor en orkest van de Scala in Milaan nam Abbado opera’s op als Simon Boccanegra en Macbeth van Verdi. Met het London Symphony Orchestra legde hij onder meer Rossini’s Il barbiere di Siviglia en La Cenerentola vast en in Wenen registreerde hij werken als Wozzeck en Pelléas et Mélisande. Met het Chamber Orchestra of Europe nam hij Rossini’s Il viaggio a Reims op. In totaal zou hij in zijn carrière meer dan twintig complete opera’s opnemen.

Dit is de complete opname van een uitvoering van de opera Don Giovanni van Mozart, gemaakt in 1990 in het Theater an der Wien, met Abbado voor het orkest van de Wiener Staatsoper en met solisten als Ruggero Raimondi en Cheryl Studer:

In het symfonische repertoire zijn van Abbado complete opnamen te vinden van de symfonieën van Beethoven, Brahms en Schubert. Hij nam de complete serie symfonieën van Mahler op en recent verscheen een opname van de tweede symfonie van Schumann met het Orchestra Mozart. Die plaat is genomineerd voor een Grammy.

Groot

De dirigent trad in zijn loopbaan ook in Nederland op. Zijn geplande optreden met het door hem opgerichte Orchestra Mozart in het Amsterdamse Concertgebouw op 25 september 2013 moest hij vanwege zijn conditie afzeggen. Men vond in Bernard Haitink een waardig vervanger. Abbado zat in de hoogste league van het dirigentschap.

Claudio Abbado stond bekend als een man die niet veel woorden gebruikte; hij wilde vooral spreken door de muziek. Hij was bescheiden. Een bekende uitspraak van hem was: “De term ‘grote dirigent’ heeft geen betekenis voor me. Het is de componist die groot is.”

Abbado in 2011, bij het Orchestra Mozart (foto: Il Fatto Quotidiano / Creative Commons license).

Abbado in 2011, bij het Orchestra Mozart (foto: Il Fatto Quotidiano / Creative Commons license).

In de muziekwereld is bedroefd gereageerd op het overlijden van de maestro. Op de Facebook-pagina van de dirigent stromen de berichten van fans binnen.

De Britse muziekjournalist Norman Lebrecht herinnert zich Abbado als “koppig, inspirerend, verlegen en met een glimlach die gletsjers kon doen smelten”. Bariton Thomas Hampson reageerde op Twitter met: “Very sad news this morning, rest in peace maestro.”

De chef-dirigent van het Royal Opera House, Antonio Pappano werd geciteerd op Twitter: “Claudio Abbado was a unique spirit and a visionary. He is by any standard a giant.”

Tenor Samir Pirgu, die in een interview met Place de l’Opera vertelde hoe Abbado hem uitkoos voor de rol van Ferrando in Così fan tutte, reageerde op twitter met: “Grazie Maestro.”

Hier is een korte clip van de documentaire over Abbado bij de Berliner Philharmoniker, die in 1996 gemaakt werd onder de nu wel heel actuele titel The silence that follows the Music. De complete documentaire is alleen te zien voor abonnees van het digitale kanaal van het Berlijnse orkest.

Platenmaatschappij Decca plaatste op Twitter een citaat van de dirigent, die op 26 juni vorig jaar tachtig werd: “Without music, the world would be a terrible place.”

door

6 reacties »

  • stefan caprasse zei:

    Vooruit, toch weer zo’n nieuws waar men even van verschiet!

  • Kersten zei:

    Het bericht van de dood van Abbado treft mij zogezegd evenzeer als destijds bij mijn kennismaking met zijn ongekend sprankelende Salzburger Barbier het geval was.
    Zijn sympathieke persoonlijkheid werd eens treffend verwoord door Charlotte Margiono:’De enige die mij `s nachts wakker mag bellen is
    Claudio Abbado’.

  • H.G. van Zwol zei:

    De Zevende Symphony van Mahler, onder dirigentschap van Claudio Abbado is een feest voor de zinnen.

  • Robert Puper zei:

    Vele jaren heb ik genoten van deze hoog begaafde dirigent. Dank U
    Maestro. Rust in vrede.

  • Th.A.Corsmit zei:

    Ik ben pas 81jaar,maar een grotere dan Abado ken ik niet.
    Th.A. Corsmit

  • b,steur zei:

    bedroefd

Laat uw reactie achter!

Hieronder kunt u een reactie geven op dit artikel.

Operaliefhebbers: wees aardig voor elkaar. Houd het taalgebruik netjes en blijf bij het onderwerp.