Met een ongelooflijk krachtige uithaal ‘So schneidet Siegfrieds Schwert!’ rondde tenor Clay Hilley vrijdagavond 17 april in de stampvolle grote zaal van De Doelen aan het eind van het eerste bedrijf zijn overweldigende vertolking van Siegfried af. In de concertante uitvoering voltooide het Rotterdams Philharmonisch Orkest onder leiding van Yannick Nézet-Séguin een sensationele uitvoering  van Richard Wagners ‘zweiter Tag’ uit de ‘Ring des Nibelungen’.

Clay Hilley ontpopte zich in het eerste bedrijf als een ruige Siegfried tijdens zijn vocaal duelleren met Mime, de venijnig en geslepen zingende en acterende tenor Ya-Chung Huang. Wat kwam hij mij bekend voor! Inderdaad, zowel Huang als Hilley vulden met gloed en glans dezelfde rollen in de concertante Siegfried die de NTR zaterdagmatinee in november 2023 in het Amsterdams Concertgebouw presenteerde, toen met het Radio Filharmonisch Orkest geleid door Karina Canellakis. *

Opname

Hoe hoog de verwachting was, bleek meteen uit het enorme opkomstapplaus voor oud-chef en thans ere-dirigent Nézet-Séguin. Men was zijn eerder successen in Das Rheingold’** en Die Walküre*** niet vergeten. Gelet de enorme apparatuur boven het orkest is er een opname van de fantastische uitvoering toegevoegd. Met de ‘Götterdämmerung’ te zijner tijd ontstaat er ongetwijfeld een voorbeeldige cd-reeks van ‘Der Ring’.

Het eerste bedrijf is vooral voor de Mime-zanger een ware uitputtingsslag. Maar uit niets bleek dat Huang energie tekort kwam. Integendeel, met enorm élan bewoog hij zich, gekleed in een zwart leren jack als een louche figuur, over het voortoneel in een uitstekende mise-en-scène. Net als in 2023  vulde hij zijn  uitbarstende stem aan met verwrongen gelaatsuitdrukkingen en heftige bewegingen van zijn armen. Ontroerend zoals hij bijvoorbeeld reageerde op de beledigende toon van Siegfried omdat Mime geen fatsoenlijk zwaard heeft kunnen smeden: ‘Das ist nun der Liebe schlimmer Lohn!’  Néget-Séguin begeleidde dergelijke scènes zorgvuldig.

Harde botsing

Opvallend verliep de ontmoeting van Mime met ‘der Wanderer’. De vermomde Wotan werd door Brian Mulligan met een milde bas-bariton uitgetekend in het vragenspel met Mime. Kleurrijk was het omspelende orkest waardoor je ademloos de sarcastische dialogen volgde. Wanderer legt een bom onder de relatie van Mime en Siegfried door de uitspraak dat slechts wie het vrezen nimmer kende het zwaard zal kunnen smeden.  Het leidt tot een harde botsing. Clay Hilley, nog iets corpulenter dan in 2023, zong met verbluffende, goed geplaatste decibellen Siegfrieds hartstocht uit. ‘Nothung! Nothung! Neidliches Schwert!’.  Om nooit te vergeten, mede door de geweldige orkestrale klankgolven.  De rol van Siegfried kostte hem duidelijk veel energie; regelmatig ging hij op een stoel naast het orkest zitten.

Net als aan het begin van het eerste bedrijf, leidde Néget-Séguin met spannende expressie het vrijwel identieke zachte gegrom van draak Fafner. Hij bewaakt het Rijngoud, en vooral de ring die Alberich er uit heeft gesmeed.  Wanderer stuit er op Alberich, beiden met de wens om de ring terug te bemachtigen.  Bas-bariton Samuel Youn kleurde Alberich met stevige, venijnige bas-bariton in het steekspel met een laconiek reagerende Wanderer.

Fafner, vanuit de linker achterhoek van het concertpodium met slaapverwekkende expressie gezongen door Soloman Howard, liet zich niet beetnemen door de pesterige Wanderer.  Maar tegen Siegfried heeft hij geen verweer. Howard liep wel dreigend de zaal in, terwijl de Rotterdamse musici een helse muziek voortbrachten, maar Siegfried/Hilley stak dapper met een simpel armgebaar naar Fafners hart. ‘Wer bist du, kühner Knabe’ reageerde Howard met stevige bariton. Het liep eerder ook verkeerd af voor zowel Alberich als Mime.

Rood vogeltje

Een woudvogeltje lukte het om  Siegfried  naar toekomstig geluk te leiden. Heel mooi zette Néget-Séguin  de scene in dat Siegfried zich onder een linde vleit en zich afvraagt waar hij vandaan komt, wat zijn existentie is. In het zogeheten ‘Waldweben’ schreef Wagner betoverende muziek waar een magisch vogeltje heel mooi in past. Sopraan Julie Roset verscheen in een rode avondjurk op het linkerzijbalcon, terwijl klarinettist Julien Hervé en fluitiste Juliette Hurel het vogeltje imiteerden. Pas als Siegfried het drakenbloed van zijn vinger likt, verstaat hij het lieflijk gezang.

Wanderer geeft zich nog niet gewonnen, en wint advies in bij Erda, zijn eenmalige bijslaap waaruit Brünnhilde is voortgekomen. Maar Erda, helemaal achter orkest in de uiterste rechterhoek van het podium, wijst hem de deur: ‘Was kamst du, störrischer Wilder, zu stören der Wala Schlaf?’ Die woedende, hoog liggende uitroep kwam nog het beste over. Wiebke Lehmkuhl, gekleed in een aardegroene japon, miste die donkerte in haar stem om het onderaardse van haar rol uit te drukken.  Wanderer kon de nederlaag tegen Siegfried niet meer ontlopen. Spannend zoals Clay Hilley  en Brian Mulligan elkaar bevochten met als hoogtepunt het duet ‘Kenntest du mich, kühner Spross’ contra ‘Siegfrieds ‘Bleibst du mir stumm, störrischer Wicht?’

Zilverglitterend paar

De mooiste momenten voor Clay Hilley moesten nog komen: in het derde tafereel ontdekt hij letterlijk en figuurlijk zijn bruid Brünnhilde. Opvallend droeg Hilley de hele avond een party-colbert met zilverglitters op zwarte stof, en droeg hij een voyante strik op zijn party overhemd. Verrassend was het dan ook om te zien dat sopraan Rebecca Nash opkwam in een grootse robe van zilver glitterende stof! Prachtig zoals zij bijelkaar pasten, ook wat betreft stemprestaties. ‘Heil dir, Sonne!’ klonk met vervoering. Weliswaar wist Nash in haar stemkleuring de aarzeling over de nieuwe liefde overtuigend uit te werken, maar de uitroep ‘Oh! Kinderscher Held’ zette een stralende finale in gang met een meeslepende orkestrale omspeling.

Néget-Séguin maakte luchtsprongetjes om het orkest tot het uiterste te drijven, waarbij de zilveren hakken van zijn lakschoenen over het dirigentenpodium flitsten.  ‘Leuchtende Liebe, lachender Tod!’ schalde het uit Hilley’s keel. De twee stapten statig achter de dirigent langs en omhelsden elkaar innig.

Het slotakkoord had nog niet geklonken of een donderend gejuich van het publiek barstte los.  Minstens twee helden kende de avond: Clay Hilley en Yannick Nézet-Séguin.

Er volgen nog uitvoeringen in  Dortmund (24 april) en Baden-Baden (26 april).  

Het RPhO speelt olv van Yannick Nézet-Séguin wel op 23 april nog de Siegfried Idylle in een concert met Mendelssohn en Schumann.

Verder kijken

Siegfried is op Medici TV helemaal te zien en ook op Youtube.

Verder lezen

*Siegfried in de NTR Zaterdag Matinee

**Das Rheingold door het RPhO o.l.v. Yannick Nézet-Séguin in 2022

***Die Walküre door het RPhO o.l.v. Yannick Nézet-Séguin in 2024