Home » CD-recensies

Een aanwinst: Rienzi uit Toulouse

20 april 2017 2 reacties

In aanloop naar het jubileumjaar 2013 werden diverse spraakmakende producties van Richard Wagners vroege werken geprogrammeerd. Oper Leipzig kwam met Die Feen, Das Liebesverbot en Rienzi, het Théâtre du Capitole in Toulouse beperkte zich tot een Rienzi. In tegenstelling tot de Leipziger producties is deze Rienzi wel op dvd verschenen.

Rienzi coverDeze Franse productie van Rienzi is absoluut een aanwinst. De enscenering van Jorge Lavelli is uiterst sober, zonder waarneembaar decor en met slechts enkele attributen. Belichting en personenregie moeten het doen, en daarin is Lavelli uitstekend geslaagd. De gedachte bekroop mij dat dit een Rienzi was die Wieland Wagner had kunnen maken, als hij tijd van leven had gehad. In dit verband is dat een groot compliment.

Torsten Kerl excelleert als de gedoemde tribuun Rienzi, één van zijn paraderollen. Zodra hij verschijnt, beheerst hij de scène, niet slechts vanwege zijn rol, maar vooral ook door eigen toedoen. Kerl was tijdens de opname uitstekend bij stem en eigent zich deze rol definitief toe, na een eerdere opname bij de Deutsche Oper Berlin. Heel mooi gezongen is zijn ‘Allmächt’ger Vater’, het gebed dat Wagner later lijkt te herhalen in Wolframs ‘O du, mein holder Abendstern’.

Adriano wordt zeer overtuigend vertolkt door Daniela Sindram. Haar grote klaagzang ‘Gerechter Gott’ in de derde akte is van zeer hoog niveau en moeiteloos trekt ze ook de rest van deze akte naar zich toe. Hoewel het een ‘Hosenrolle’ is, doet Adriano’s zang mij nog het meeste denken aan Elisabeth, in de derde akte van Tannhäuser. De personages verschillen natuurlijk hemelsbreed; niet eerder kwam Adriano op mij over als zo’n vervelend, onbetrouwbaar onderkruipertje.

Marika Schönberg geeft een goede invulling aan de betrekkelijk kleine rol van Rienzi’s zuster Irene, de enige die hem trouw blijft tot in de dood. De overige rollen zijn redelijk goed bezet, maar verder onopvallend.

De kostumering is betrekkelijk ingetogen, met overheersende grijstinten, afgewisseld met zwart. Alle zangers (ook de koorleden) zijn wit geschminkt, wat een zekere eenvormigheid tot gevolg heeft, maar tegelijkertijd hun gelaatsuitdrukkingen sterk accentueert. Kleur komt van Irene, gekleed in een hagelwitte japon, en de pauselijke legaat, in het rood. Niettemin maken de kostuums in een oogopslag de standsverschillen tussen de personages duidelijk. Goed werk van kostuumontwerper Francesco Zito.

Kleine details zorgen voor een discontinuïteit in het toneelbeeld. Zo verschijnt Rienzi plotseling gezeten op een echt paard en worden de lijken van Colonna en Orsini in kruiwagens het toneel op gereden.

Zeer indrukwekkend is de scène waarin Rienzi de toegang tot de kerk wordt ontzegd door de pauselijke legaat. Deze is op zijn schreden teruggekeerd na ontvangen instructies uit Avignon om Rienzi in de ban te doen. Zodoende kan de paus zijn goede verhouding met de Duitse keizer cementeren. Een fraai staaltje kerkelijke machtspolitiek. Hier geen kerkgevel, maar de suggestie ervan is indrukwekkend dankzij de ingenieuze belichting.

Het koor van het Théâtre du Capitole was voor de gelegenheid versterkt met dat van de Scala. Zoals in elke grand opéra speelt dat ook in Rienzi een grote rol. Ook hier niets dan grote waardering; koordirigent Alfonso Caiani kon tevreden zijn.

Het Orchestre National du Capitole stond onder leiding van Pinchas Steinberg. Al direct tijdens de ouverture laat hij de luisteraar op het puntje van de stoel zitten. Zo hoort Rienzi te klinken.

Grand opéra staat de laatste tijd weer wat meer in de belangstelling met werk van Meyerbeer, Halévy, Berlioz, Verdi en Rossini. De operaliefhebber die met hun werk vertrouwd raakt, zal ook Rienzi weten te waarderen. Maar dan wel als een op zichzelf staand werk, niet als het stiefkind dat Wagner er later om verschillende hem moverende redenen van heeft gemaakt.

Wat die andere ‘stiefkinderen’ betreft: van Das Liebesverbot is inmiddels een dvd verschenen. Het wachten is nog op Die Feen.

door

2 reacties »

  • Stefan Caprasse zei:

    Deze opname bezit ik ook (en ZELFS al bekeken!).
    Het is inderdaad een heel sobere maar indringende en toch ook visueel mooie produktie. De personages (vooral dan Rienzi, Adriano en Irene) zijn heel goed gekarakteriseerd.
    Torsten Kerl is zowel vokaal als uiterlijk geknipt voor de rol, eerst trots, daarna geresigneerd in zijn ondergang.
    Indrukwekkend ook Daniela Sindram (en heel overtuigend in de travestierol!) als Adriano. En ook Marika Schonberg is een Irene met opvallend karakter!
    Spijtig voor de talrijke coupures, typisch voor scenische uitvoeringen (en zelfs studio-opnames!) van dit werk (en dit soort werken).
    Heel mooie recentie. Wel even dit:
    Er is volgens mij toch een groot verschil tussen het gebed van Rienzi en de Abendster van Wolfram…
    En Wieland Wagner heeft wel degelijk een enscenering van Rienzi gemaakt: in Stuttgart in 1957, met oa Wolfgang Windgassen en wel sterk ingekort…

    In 2013 zag ik de 3 ‘jeugdwerken’ van Wagner in Bayreuth (in de ‘Oberfrankenhalle’). ‘Die Feeën’ was -helaas- concertant, ‘Rienzi’ was een redelijk mooie produktie, maar vooral ‘Das Liebesverbot’ was een hele kleurrijke ennscenering en die had best op DVD Mogen opgenomen worden. Helaas dus…

  • Leen Roetman zei:

    Bedankt voor deze recensie, lijkt me een prachtige productie, zie ook fragment op OpusArte kanaal https://www.youtube.com/watch?v=emSR-0V0Ef8
    Ik ga bestellen!

Laat uw reactie achter!

Hieronder kunt u een reactie geven op dit artikel.

Operaliefhebbers: wees aardig voor elkaar. Houd het taalgebruik netjes en blijf bij het onderwerp.