Raoul Steffani: “Ideeën verwezenlijken”
Op 30 mei gaat het Internationaal Festival Vocallis van start onder een nieuw artistiek bewind. Bariton Raoul Steffani neemt het stokje over van Gert Geluk die het festival tien jaar leidde. Raoul geeft een korte toelichting op ‘zijn’ eerste festival.
Laten we gewoon bij het begin beginnen. Hoe is jouw artistiek leiderschap tot stand gekomen van het Internationaal Vocallis Festival?
Raoul Steffani;” Ik heb als zanger een aantal keren gezongen tijdens het festival en heb in mijn studietijd ook nog deelgenomen aan een masterclass tijdens de allereerste editie. Ruim twee jaar geleden werd ik benaderd met de vraag of ik interesse zou hebben de artistieke leiding vanaf 2026 over te nemen. Uiteindelijk heb ik me laten overtuigen, want je hebt als musicus altijd allerlei ideeën, maar je kunt ze niet altijd kwijt omdat je afhankelijk bent van concertzalen en programmeurs, die natuurlijk ook allerlei eigen ideeën hebben. Dus voor mij was dit wel echt een leuke gelegenheid om eigen ideeën te kunnen verwezenlijken.
Lied in allerlei vormen
Een van de wensen die ik had, was om het lied in allerlei vormen te laten zien. Dus ik wil heel graag een recital met begeleiding van een gitaar doen. Dus een keer niet de traditionele zanger met de hand op de vleugel; dat hebben we natuurlijk ook maar de gitaar is zo’n mooi veelzijdig instrument en werd bijvoorbeeld ook in de tijd van Schubert al gebruikt hiervoor. Dit heeft geresulteerd in een vurig Spaans programma van Channa Malkin met Izhar Elias op gitaar op een leuke plek, want het is ook de kracht van Vocallis, al die verschillende locaties. De ene dag zit je in een kleine synagoge, de volgende dag in een kloosterbibliotheek, een kapel of een hoeve.
Ik heb ook een nieuwe serie “Rising Stars” in het leven geroepen, waarin ik jonge, veelbelovende musici die net afgestudeerd zijn, wil uitdagen een geheel eigen liedrecital te geven. Onze eerste ster is sopraan Maria Pedano. Ik had één grote wens, waar ze gelukkig op in is gegaan, namelijk Schumann’s Frauenliebe und -Leben die ze voor het eerst gaat zingen op Internationaal Festival Vocallis. Het lijkt me heel interessant om deze beroemde cyclus door de ogen van een jonge vrouw te horen.
Verhalen
Verder wil ik ook graag verhalende concerten brengen. Vocallis is in eerste instantie een vocaal festival. De naam is een samentrekking van Vaals, de oprichtingsplaats en vocaal. Zo kwam ik bij het Skazka Kwartet, dat een voorstelling heeft gemaakt rondom Beethovens 14e strijkkwartet, opus 131. Tussen de delen lezen ze brieven van Beethoven voor, die meer inzicht geven in zijn leven en soms ook voor de nodige hilariteit zorgen. Er wordt dus niet gezongen maar het is toch een theatraal concert.
Daarnaast heb ik Huub Claessens, vooral bekend bij de operaliefhebbers, gevraagd om een programma rondom het American Songbook samen te stellen. Hij zingt niet alleen maar speelt ook saxofoon en wordt begeleid door Egbert Derix. Voor deze gelegenheid komt hij vanuit zijn woonplaats Wenen terug naar zijn Limburgse geboortegrond. Ik verheug me erg op dit programma want ik vind Huub echt een geweldige collega. Heel muzikaal en integer.
Zelf zing ik samen met pianist Severin von Eckardstein onze reconstructie van Schumanns originele ‘Dichterliebe’. Het manuscript uit 1840 wijkt namelijk behoorlijk af van de versie die in 1844 uitgegeven werd en we altijd in de concertzalen horen. Bij publicatie werden vier van de oorspronkelijke twintig liederen geschrapt en deed Schumann ook allerlei wijzigingen in zowel de pianopartij als de zangstem. Dit concert vindt plaats in samenwerking met het Conservatorium in Aken, waar Severin op een Steinway vleugel speelt, maar er komt in de toekomst ook nog een fortepiano aan te pas. We brengen dit programma over de grens in Duitsland omdat de Belgische en Duitse grensgemeentes van oudsher een belangrijk deel uitmaken van het festival.”
Je bent heel druk als zanger, met veel concerten en optredens, Dus hoe manage je dit allemaal?
RS:” Onderweg hè. Met de laptop in het hotel, snel de laatste mailtjes. Het is wel een uitdaging, want ik ben natuurlijk toch vooral zanger en ik zing best veel dus het is een gepuzzel, maar ik heb gelukkig een hele fijne en goede samenwerking met zakelijke directeur, Mikos Pieters, die veel van de dagelijkse gang van zaken beheert. Ik doe dan het artistieke, de muzikale vlak, maar het is nu echt even een race tegen de klok tot het festival aanstaande zaterdag van start gaat.”
Hoeveel zing je uiteindelijk zelf?
RS:” Ik zing in dit geval drie concerten zelf. Naast de Dichterliebe heb ik met Philzuid een programma samengesteld rondom Maastrichtse componisten. Samen met o.a. Lenneke Ruiten duiken we in het rijke muzikale verleden van de stad. Vooral in de 19e eeuw was er een hele sterke verbinding met Frankrijk. Maastricht heeft wat dat betreft een hele uitzonderlijke luxe positie. Er zijn een paar grote cello virtuozen, Alexander Batta, Joseph Hollman. Batta had een piano duo met Camille Saint-Saëns bijvoorbeeld. Hij was echt een ster op de cello en hij heeft grote concerten geschreven. In Maastricht zijn daar wel straatnamen naar vernoemd, maar dat is het dan ook wel. Er is een heel leuk programma uitvoortgekomen, waarin we dus ook de muzikale geschiedenis van de stad weer laten klinken. Soms aan de hand van hand geschreven partijen, sommige dingen zijn ook wel gedrukt. De Limburgse identiteit en cultuur is ook een belangrijk onderdeel van het festival. Je kunt bijna niet overschatten hoe groot die Maastrichtse componisten waren. Dat heeft mij zelf ook aangenaam verrast.
Ik ben zelf vooral verantwoordelijk voor de festivalprogrammering, maar Internationaal Festival Vocallis brengt het hele jaar al zorgconcerten in bejaardenhuizen, verzorgingscentra. Daarnaast brengen we in samenwerking met twee Maastrichtse basisscholen een special concert De Koning en de Wind met zang en orgel en een verteller, met muziek van o.a. Schubert, Bach, Buxtehude, Frank en van Bingen. Speciaal voor jonge kinderen en als onderdeel van hun lesdag. Ze lopen er tien minuten naartoe. Dus ze krijgen tijdens hun schooldag een cultureel programma aangeboden.
Verder werken we samen met bijvoorbeeld Lisa Jacobs, die het Festival Zeeland Klassiek runt. Zij verzorgt samen met haar strijkorkest The String Soloists het openingsconcert bij ons. Special guest is Sasha Witteveen, de jonge contrabassiste die ook flinke carrière maakt en nu aanvoerder bij NedPho wordt. Zij speelt van Bottesini het Gran Duo Concertante, een virtuoos duet voor contrabas en viool.
En er is meer! De Jukebox Diva’s met Judith van Wanroij en Karin Strobos en een concert door Vocaal Ensemble Giocoso: Holst & friends.
Ik ben best blij met een mooie eerste editie. Het festival begint op zaterdag 30 mei en duurt tot zondag 7 juni. Negen dagen lang elke avond mooie concerten op bijzondere locaties.”
Verder kijken , luisteren en lezen
Raoul Steffani zingt Drömmen van Jean Sibelius.
De auteur
