AchtergrondBinnenkortFeaturedHeadlineInterviews

Van Brel tot Bennett: drie muzikanten, één groot muzikaal avontuur

Op 17 november beginnen zanger en pianist Thomas Oliemans en pianisten Cor Bakker en Bert van den Brink in Orpheus in Apeldoorn aan een gezamenlijke tournee. Onder de titel Van Brel tot Bennett brengen ze een programma met chansons, jazz, evergreens en alles wat daar muzikaal tussen zit. Een ontmoeting van drie veelzijdige musici die elkaar niet alleen bewonderen, maar vooral ook veel plezier hebben in het samen musiceren.

Cor Bakker, Thomas Oliemans en Bert van den Brink in Podium Klassiek. Foto: © video still NPO, Podium Klassiek

Van Brel tot Bennett, en alles wat er tussen zit?

Cor Bakker: “ Ja. Had de titel moeten zijn, misschien.”

Thomas Oliemans:’ Ja, precies. Iedere zaal heeft ook volgens mij een andere titel van ons programma, in de brochure staan. De ene keer heet het Van Chansons tot Sinatra, dan heet het Brel tot Bennett want je kunt inderdaad van op die manieren dit framen. Maar het is vooral een heel goed excuus voor Cor, mezelf en Bert om heerlijke stukken te spelen.”

De drie beschikken samen over een repertoire waarmee ze gemakkelijk meerdere seizoenen kunnen vullen. De eerste tournee bestaat uit zes concerten, met onder meer twee optredens in de Kleine Zaal van het Concertgebouw in Amsterdam.Voor deze eerste serie is vooral gekozen voor concertzalen waar Oliemans als klassiek zanger al een bekend gezicht is. Andere podia, meer gericht op jazz en lichte muziek, zijn voor de toekomst zeker niet uitgesloten.

Bij klassieke muziek staat doorgaans de componist centraal, terwijl in de lichte muziek vaak de uitvoerende artiest de naam is die het publiek herkent.

Thomas: “ Voor mij niet, maar dat is hoe het natuurlijk met lichte muziek werkt. In de klassieke muziek zijn we heel erg gewend, in principe, dat de naam van de componist overal helemaal bovenaan staat. En in de lichtmuziek is het in de praktijk gewoon zo dat, van een heel groot deel, wij als kenners of als makers wel weten wie er achter zit. Maar het publiek meestal niet. Dus als je dan zegt: “We doen Victor Young, Henri Giraud en weet ik wat”, dan krijg je de handen daar niet voor op elkaar. Maar voor die stukken die bekend geworden zijn door die grote uitvoerders, zoals een Yves Montand, of Sinatra, Bennett of Sonneveld, dat weet het publiek. En dan krijg je daarna: “Oh, was dat van Gershwin? Of was dat nou Cole Porter?” En daarom is dat de hengel om uit te gooien, zodat mensen ook snappen wat ze nou gaan doen.“

Cor: “Misschien met als uitzondering Harry Bannink en Annie M. G. Schmidt. Dat schrijversduo kent iedereen in Nederland. En dan doen we het liedje Zeur niet, bekend gemaakt door Connie Stuart*.”

Een idee dat begon te broeien

Het initiatief voor de samenwerking kwam van Cor Bakker en zijn vrouw Nienke, die samen regelmatig nieuwe programma-ideeën bedenken. Een eerdere ontmoeting met Thomas in het televisieprogramma Podium Klassiek smaakte naar meer.

Cor Bakker, Thomas Oliemans en Bert van den Brink. (Foto’s:© Bernard Vink, Marco Borggreve en Melle Meivogels)

Cor: “Nienke, mijn vrouw, en ik sparren constant met elkaar en daar komen altijd maar mooie ideeën uit. Bijvoorbeeld voor Podium Klassiek. Dan moet ik elke keer wel weer een idee aanbrengen. Dan zitten wij samen onderwerpen, en in dit geval ook theatershows te bedenken. Het was eigenlijk de eerste keer dat wij, Thomas en ik, met z’n tweeën iets gedaan hebben in Podium Klassiek. Dat was meteen hartstikke fijn en leuk. Kunnen we nog eens wat doen?”

Thomas: “ Toen ben ik als verrassing voor Cor in de Roode Bioscoop geweest. En dat was ook een hele fijne avond. En toen zijn jullie, denk ik, doorgaan sparren. “

Cor zag Thomas vervolgens optreden met Bert van den Brink en Amsterdam Sinfonietta in Den Bosch, met een programma rond het chanson. Dat bracht hem op het idee om de drie muzikanten bij elkaar te brengen.

Cor: “Ja. Ik had jou gezien met Bert van der Brink en Amsterdam Sinfonietta, in Den Bosch met een prachtig chansons-programma. Dat vond ik heel erg goed. En toen zei ik: “Kunnen we dat dan niet eens combineren?
Ik heb vroeger een pianoduo gehad met Bert van den Brink. Met onder meer muziek van Clare Fischer.
Bert en ik hebben elkaar leren kennen in 1982 bij een workshop van het Metropole Orkest. En toen viel ik al achterover van het ongelofelijke pianistische talent van Bert van den Brink en ook de humor in zijn spel. Geweldig.
Ik heb heel lang met Louis van Dijk een pianoduo gehad. Het jeukte het toch weer. Het broeide weer, het kriebelde. ‘Laten we dat dan met Thomas doen’, omdat Bert en Thomas ook al veel hebben gespeeld.

Cor Bakker, Thomas Oliemans en Bert van den Brink in Podium Klassiek. Foto: © video still NPO, Podium Klassiek

Thomas zingt natuurlijk ook heel veel Franstalig. Er was ooit een traditie in Frankrijk, zelfs tot in Olympia aan toe. Daar stond dan een artiest met twee pianisten. Dat is levensgevaarlijk, want als je twee vleugels bij elkaar zet, dan kan je echt een brei aan pianonoten krijgen. Dan moet je daar goed over denken. Maar aangezien Bert en ik al een duo hebben gehad, en ik ook met Louis en Philippe Elan, en voortbordurend op de traditie van twee pianos met een zanger dacht ik: “Met wie anders dan met Thomas? Maar dan wel wat breder.”

Combinaties

En dan kom je weer bij het begin, van Brel tot Bennett en alles wat ertussen zit. Dus hoe gelukkig is dat? Daar komt nog bij dat Bert niet alleen een fantastische pianist is, maar ook nog eens heel erg goed accordeon speelt. Dus je hebt niet steeds dezelfde kleur van die twee vleugels. En Thomas kan ook nog eens heel goed piano spelen. Dus je kan allerlei combinaties maken. En dus ja, dat nodigt uit tot heel veel verschillende kleurtjes.”

Bert van den Brink. Foto: © Melle Meivogel

Thomas: “Je hebt met z’n drieën gewoon een enorm orkestraal palet. Dus je kunt eigenlijk doen alsof er een gigantisch orkest bij zit. En ook gewoon echt één op één. Ik doe stukken alleen met Cor en alleen met Bert. En dan weer orkestraal samen. En zij zijn ook kameleons waar je iedere stijl op af kan schieten. Dus in de tweede helft zit er echt flink stevig, leuke, geweldige jazz in.”

Vertrouwen en muzikale vrijheid

De bewondering voor elkaars kwaliteiten is tijdens het gesprek voortdurend voelbaar. De drie musici kennen elkaar goed en delen niet alleen hun liefde voor muziek, maar ook hun gevoel voor humor. Is die onderlinge klik misschien wel de belangrijkste voorwaarde voor het project?

Cor: “Ja, dat is de allereerste voorwaarde. Ik heb altijd twee criteria bij alles wat ik doe in de muziek. Het moet goed zijn, het moet kwaliteit hebben, maar het moet ook gezellig zijn. Je moet ook degene mogen met wie je werkt.”

Thomas: “Dat is voor mij ook zo en heerlijk hoe onze oren allemaal openstaan. En als je denkt: “Dit is geweldig zo, maar zullen we eens een keer over deze boeg proberen?” Dan is het een ruk aan het roer van het schip, en dan zitten we op een andere riviertje. Dat geeft zoveel vrijheid en vertrouwen. Ik had een soort try-out-moment met Bert een tijd terug. En toen hadden we allerlei dingen besproken. En hij zet een liedje gewoon te hoog in. Dan draaien we het wel recht, want Bert hoorde het aan mijn stem en dan gaan we nog even een toontje naar beneden.”

Ook tijdens repetities is er ruimte voor suggesties en kritiek. Juist doordat er zoveel vertrouwen bestaat, kunnen de muzikanten elkaar vrijuit vertellen wat volgens hen beter werkt.

Cor: Ja, sterker nog: we hadden een repetitie vorige week en dan ben je met elkaar aan het spelen en dan zegt Bert bijvoorbeeld: “Nou, Cor, kan je niet dit spelen? Ik denk dat het veel beter werkt.” En dat kan je als kritiek opvatten, maar dat doe ik niet. Net zoals Thomas zegt: even een ander ruk aan het roer. En we gaan. Even kijken hoe het anders kan klinken. Oh ja, dat is toch beter. En jij had ook iets, Thomas, dat je zei tegen Bert: Ik vind het toch beter als je doet. Dat moet kunnen.”

Thomas Oliemans. Foto: © Marco Borggreve.

Thomas:” In klassiek zijn soms die parameters wat strikter. Maar in lichte muziek zijn de stukken die we doen, op zoveel manieren gedaan. En dan is het gewoon heel fijn dat je daar binnen kunt zeggen: “Zullen we dit als insteek doen?’ Soms doe ik iets uit automatisme, of omdat ik dat vaak gedaan heb. En dan is het alleen maar fijn om te horen: “Als we dat nou op deze manier doen. Een stuk is Tearoom Tango. En dat is dus een tango. Dat kun je heel flink doen, maar dan kun je ook denken: “Wacht, als we het nou eens echt naar wat kleiners toe halen?” En wie weet is bij het eerste concert alweer doorontwikkeld”

Cor: ‘Dat is niet eens kritiek, maar we zitten niet meer in de schoolsituatie. We hebben ook alle drie de flexibiliteit en niet per se de beperking dat het maar op één manier zou kunnen. We kunnen het gewoon omdraaien.”

Cor Bakker. Foto: © Stef Nagel.

Een repertoire zonder einde

Met drie muzikanten die ieder over een enorme collectie bladmuziek, platen en boeken beschikken, moet er bij het samenstellen van het programma flink zijn geschrapt. Zijn er stukken die ze eigenlijk liever hadden willen opnemen in het programma?

Cor: “Ik ben blij dat één stuk er wél in zit. Dat is Liefde van later, La Chanson des vieux-Amants. Dat is een van mijn lievelings liedjes. Maar ja, er zijn zoveel mooie. Als je bijvoorbeeld naar het Nederlandse repertoire kijkt, van iemand als Cor Lemaire. Dus deel 2 is geen enkel probleem om dat samen te stellen. Tot we alle drie in rolstoel worden opgereden kunnen we gewoon door. “

Thomas: “Er zit gewoon geen zwak stuk tussen. ‘Stardust’ (van Hoagy Carmichael en Mitchell Parish) zou ik heel graag zingen in het programma. En De trein naar het noorden (van Ramses Shaffy).”

De vraag wat ze zouden kiezen als ze vanaf morgen nog maar één ding mochten zingen of spelen, blijkt lastiger dan gedacht.

Cor: “Dat doet mij een beetje denken aan het liedje, ook weer van Bannink, ‘Vissen’ (oorspronkelijk uit ‘t Schaep met de 5 poten). Eén ding wat ik nooit zou willen missen: vissen. Wat ik nooit zou willen missen is piano spelen. Want dan ga ik dood als ik vanaf morgen niet meer kan piano spelen.Het maakt niet uit wat, maar ik wil gewoon piano spelen. Er gaat geen dag voorbij dat ik niet aan de piano zit. Ik wil alleen maar piano spelen. En liefst met goede en leuke mensen. En mooi repertoire. “

Thomas: “Wat ik dan mag doen, dat vind ik heel lastig. Ik weet het niet.“

Voorlopig hoeven ze gelukkig niet te kiezen. Met hun gezamenlijke liefde voor muziek, de vrijheid om te experimenteren en een repertoire dat vrijwel onuitputtelijk lijkt, belooft Van Brel tot Bennett een muzikale ontmoeting te worden die naar meer smaakt.

De tournee begint op 17 november in Orpheus in Apeldoorn . Verdere speeldata:

 

Vorig artikel

Aangename Agrippina mist bite in Matinee

Volgend artikel

Dit is het meest recente artikel.

De auteur

Bo van der Meulen

Bo van der Meulen