Na ‘Das Rheingold’ was ik benieuwd of ‘Siegfried’ meer glans zou krijgen. Helaas, de regie van Sven-Eric Bechtolf blijkt opnieuw een uitgebluste echo uit het verleden. Waar minimalisme ooit kon prikkelen, is de verbeelding hier ver te zoeken.

De eerste akte speelt zich af in een post-apocalyptische werkplaats met wel twaalf werkbanken, alsof Mime ooit smeedles gaf. Tussen draaiende ventilatoren en roosters smeedt Siegfried (Andreas Schager) zijn zwaard Nothung. Na de pauze belanden we in een soort bos, wat moet blijken uit de opgezette dieren tegen de wanden. Fafner verschijnt als een projectie van een groen salamanderoog met af en toe een digitaal vuurwolkje; eerlijk gezegd, een schoolvoorstelling zou zich er niet voor schamen. Dan komen we bij Loges vuur: een glansloze glazenblokkenwand met eenvoudig rood licht. Het eindbeeld leek nog het meest op een rij omgevallen wc-blokken in een enorme badkamer. Dat is dan de berg uit het libretto waar Siegfried Brünnhilde aantreft onder een Humanitas-bergje textiel.

Worstelen

Andreas Schager staat bekend als een fenomenale Siegfried, maar worstelde na een normale aanvang hoorbaar met zijn stem. Tijdens het smeden van zwaard Nothung is even zijn stem weg en in latere scènes leek hij meer met overleven bezig dan met overtuigen. Na de pauze van een half uur leek het eerst weer beter te gaan, maar de glans ontbrak. Ik hoorde hem vorig jaar in Bayreuth en zijn zachte en lyrische passages zijn normaal bloedmooi, maar dat hoorde ik nu niet. Een Wagnerzanger die ik in de zaal tegenkwam, had erg te doen met zijn collega. Hij vertelde dat de Bayreuth-repetities begonnen zijn en Andreas, die in de buurt van Wenen woont, nu waarschijnlijk aldoor heen en weer vliegt. Een collega-recensent was vorig jaar ook in Wenen rond deze tijd en zei dat het nu nog meeviel ten opzichte van vorig jaar. Ik baalde vooral, maar hoop dat het alleen vermoeidheid is voor de zanger.

Michael Volle als Wanderer bleef gelukkig een baken van stabiliteit, met zijn warme, beheerste klank. Zijn interpretatie uit ‘Das Rheingold’ van de rol bleef hij handhaven. Ook in de eerste akte met Mime (Gerhard Siegel) houdt hij weer flink in om zijn autoriteit extra aan te zetten. In latere scènes gaat hij zeker voluit. Prachtige stem en hij viel nu meer op vanwege zijn prima prestatie.

Georg Nigl (Alberich) gaf een mooie vocale bijdrage. Mime werd in deze regie een wel erg sullige figuur. Hij was speels, maar miste venijn. Het was alsof de regie hem als een sullige gast neerzette waardoor het bijna raar is dat Siegfried hem vermoordt. De scène met Fafner, die verbeeld wordt door een filmpje van een oog van een salamander met af en toe een digitaal vuurwolkje, was eerder klunzig dan spannend. Ook dat lag niet aan zijn stem want Matheus França is prima in deze rol.

Ook Erda’s entree was nog een lichtpunt: Wiebke Lehmkuhl, in wit, zong met diepe resonantie. De Wanderer spit haar op uit de aarde en het eerste stukje zingt ze liggend. Daarna staat ze aldoor letterlijk achter de Wanderer, die steeds meer naar de grond gaat om uiteindelijk aan haar voeten te eindigen. Een regiemoment dat deze scène vanuit de female gaze wel goed interpreteert. De god heeft het vrouwelijke weten en de intuïtie nodig om verder te komen en snapt dat hij dat niet met geweld of slimheid verkrijgen kan.

Fenomenaal

Pablo Heras-Casado hield het orkest ondertussen op fenomenaal niveau, met prachtige spanningsbogen en af en toe haalde hij heerlijk uit. De verschillende thema’s klinken soms feller, dan weer ingetogen en hoewel ik de solomomenten van het orkest soms wat te hard vond, is het dat nooit tijdens de zang.

In de derde akte zong Camilla Nylund als Brünnhilde keurig, maar het bleef statisch, met haar hoofd naar achter projecterend en schouders wat opgetrokken. Ze staat toch bijna aldoor voor op het podium alsof het een concertante uitvoering betreft. Ze is een publiekslieveling en ik heb mooie herinneringen aan haar. Maar het toneelbeeld bleef levenloos, nauwelijks interactie tussen haar en Siegfried.

De conclusie? Een cast vol Wagnertoppers verdient een frisse, inspirerende regie. In plaats daarvan kregen we een voorspelbare avond met een Siegfried met stemproblemen. De muziek won, maar de magie bleef achterwege.

Verder kijken, luisteren en lezen

Andreas Schager over Siegfried.

Monqiue ten Boske over Das Rheingold.